Sevgili öğrenciler, bu soru İslam inancındaki temel ilahî sıfatlar ve kavramlar arasındaki ilişkiyi anlamamızı istiyor. "Külli irade" kavramının hangi ilahî sıfatla doğrudan bağlantılı olduğunu bulacağız.
- Külli İrade Nedir? Külli irade, Allah'ın sınırsız, mutlak ve her şeyi kuşatan dileme ve isteme gücüdür. Evrendeki her şeyin var oluşu, işleyişi ve yok oluşu O'nun külli iradesine bağlıdır. Hiçbir şey O'nun iradesi dışında gerçekleşmez.
- Şimdi seçeneklerdeki ilahî sıfatlara bakalım ve külli irade ile ilişkilerini değerlendirelim:
- A) Semi' (İşitme): Allah'ın her şeyi işitmesi sıfatıdır. Külli irade ile doğrudan bir ilişki kurmaz.
- B) Basar (Görme): Allah'ın her şeyi görmesi sıfatıdır. Külli irade ile doğrudan bir ilişki kurmaz.
- C) İrade (İstemek): Allah'ın bir şeyi dilemesi, istemesi ve takdir etmesi sıfatıdır. Külli irade, bizzat Allah'ın bu "istemek" sıfatının mutlak ve sınırsız tecellisidir. Allah'ın bir şeyi dilemesi, o şeyin var olması için yeterlidir. Bu dileme gücü, O'nun İrade sıfatıdır ve bu irade küllidir (evrenseldir, her şeyi kapsar). Dolayısıyla, külli irade ile İrade sıfatı doğrudan ve ayrılmaz bir şekilde ilişkilidir.
- D) Kudret (Güç): Allah'ın her şeye gücünün yetmesi, her şeyi yapabilmesi sıfatıdır. Kudret sıfatı, İrade sıfatı ile yakından ilişkilidir; çünkü Allah bir şeyi dilediğinde (İrade), onu var etmeye de gücü yeter (Kudret). Ancak soru "doğrudan ilişkiyi" sormaktadır. Külli irade, "istemek" fiilinin kendisidir. Kudret ise bu istenen şeyi "gerçekleştirmek" için gerekli olan güçtür. Bu nedenle, İrade sıfatı, külli iradenin kendisiyle en doğrudan ilişkili olan sıfattır.
Sonuç olarak, Allah'ın her şeyi dilemesi ve istemesi anlamına gelen "Külli İrade", doğrudan O'nun "İrade" sıfatıyla bağlantılıdır.
Cevap C seçeneğidir.
