Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle gamet kavramını ve farklı üreme çeşitlerinin temel özelliklerini iyi anlamamız gerekiyor.
Gametler, eşeyli üremede görev alan özel üreme hücreleridir. Erkek gameti (sperm) ve dişi gameti (yumurta) olarak adlandırılırlar. Bu hücreler, genellikle mayoz bölünme ile oluşur ve döllenme adı verilen birleşme olayıyla yeni bir bireyin başlangıcı olan zigotu oluştururlar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Eşeyli üreme: Adından da anlaşılacağı gibi, eşeyli üreme, erkek ve dişi gametlerin oluşumu ve birleşmesi (döllenme) ile gerçekleşir. Bu üreme şeklinde genetik çeşitlilik sağlanır. Dolayısıyla, eşeyli üremede gamet oluşumu görülür. Bu seçenek doğru değildir.
- B) Eşeysiz üreme: Eşeysiz üreme, tek bir atadan, gamet oluşumu ve döllenme olmaksızın yeni bireylerin meydana gelmesidir. Bu üreme şeklinde yeni bireyler, ana canlının genetik olarak kopyasıdır. Bakterilerde bölünme, hidrada tomurcuklanma, bitkilerde vejetatif üreme gibi çeşitleri vardır. Eşeysiz üremede gamet oluşumu görülmez. Bu seçenek doğru cevaptır.
- C) Tohumla üreme: Tohumla üreme, bitkilerde görülen bir eşeyli üreme şeklidir. Tohumlar, dişi gamet (yumurta) ile erkek gametin (polen içindeki sperm çekirdeği) döllenmesi sonucu oluşan zigotun gelişmesiyle meydana gelir. Yani, tohum oluşumu öncesinde gametler görev alır. Dolayısıyla, tohumla üremede gamet oluşumu görülür. Bu seçenek doğru değildir.
- D) Yumurta ile üreme: Yumurta, dişi gametin kendisidir. Birçok canlı (kuşlar, sürüngenler, balıklar vb.) yumurta bırakarak ürer. Bu yumurtalar, genellikle erkek gamet (sperm) ile döllenerek yeni bireyi oluşturur. Dolayısıyla, yumurta ile üreme, gametlerin (yumurtanın kendisi bir gamettir) varlığını ve genellikle döllenmeyi gerektiren bir eşeyli üreme biçimidir. Bu nedenle, gamet oluşumu görülür. Bu seçenek doğru değildir.
Bu açıklamalar ışığında, gamet oluşumunun görülmediği üreme çeşidinin Eşeysiz üreme olduğu açıktır.
Cevap B seçeneğidir.
