Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkemelerin temel görevi nedir?
A) Yasaları yapmak
B) Alt mahkemelerin kararlarını inceleyerek hukuk birliğini sağlamak
C) Bakanlar Kurulu'na danışmanlık yapmak
D) Yerel yönetimleri denetlemek
Yüksek mahkemeler, bir ülkenin hukuk sisteminin en önemli güvencelerindendir. Yargıtay ve Danıştay da Türkiye'deki bu yüksek mahkemelerden ikisidir ve hukuk devletinin işleyişinde kritik bir role sahiptirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yasaları yapmak: Bu seçenek doğru değildir. Yasaları yapmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) görevidir. Yüksek mahkemeler ise çıkarılan yasaları yorumlar ve uygularlar, yasama yetkisine sahip değildirler. Onlar, yasama organının yaptığı yasaları denetlemez, sadece somut olaylara uygular ve yorumlarlar.
- B) Alt mahkemelerin kararlarını inceleyerek hukuk birliğini sağlamak: Bu seçenek doğrudur. Yargıtay (adli yargı alanında, yani ceza ve özel hukuk davalarında) ve Danıştay (idari yargı alanında) alt derece mahkemeleri tarafından verilen kararları temyiz veya itiraz yoluyla inceler. Bu incelemeler sonucunda, farklı mahkemelerden çıkan benzer olaylara ilişkin kararlar arasındaki çelişkileri giderir, hukukun ülke genelinde aynı şekilde uygulanmasını sağlar ve böylece hukuk birliğini temin eder. Bu, yüksek mahkemelerin en temel ve hayati görevidir.
- C) Bakanlar Kurulu'na danışmanlık yapmak: Bu seçenek doğru değildir. Yüksek mahkemeler, yargı bağımsızlığı ilkesi gereği yürütme organına (Bakanlar Kurulu'na veya günümüzdeki adıyla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Cumhurbaşkanlığına) danışmanlık yapmazlar. Onların görevi, somut uyuşmazlıklarda hukuku uygulamak ve yargısal denetim yapmaktır. Danıştay'ın idari davalara bakma görevi olsa da, bu bir danışmanlık değil, yargısal bir görevdir.
- D) Yerel yönetimleri denetlemek: Bu seçenek de temel görevi tam olarak yansıtmamaktadır. Yerel yönetimlerin denetimi daha çok idari denetim mekanizmaları ve İçişleri Bakanlığı gibi kurumlar tarafından yapılır. Danıştay, idari yargı yoluyla yerel yönetimlerin işlemlerini hukuka uygunluk açısından denetleyebilir ancak bu, onun tüm idari yargı alanındaki hukuk birliğini sağlama görevinin bir parçasıdır ve tek başına yüksek mahkemelerin en temel görevi değildir.
Bu açıklamalar ışığında, Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkemelerin en temel görevinin, alt mahkemelerin kararlarını inceleyerek ülke genelinde hukuk birliğini sağlamak olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
