Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesnel değildir?
A) Türkiye'nin en uzun nehri Kızılırmak'tır.
B) En sevdiğim meyve elmadır.
C) Su 4°C'de en yoğun halindedir.
D) İstanbul 1453'te fethedildi.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerin "nesnel" olup olmadığını anlamamız isteniyor. Öncelikle, "nesnel" ve "öznel" kavramlarını kısaca hatırlayalım:
- Nesnel (Objektif) Cümle: Kişisel duygu, düşünce veya yorum içermeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir, herkes için aynı olan, gözlemlenebilir veya ölçülebilir yargıları ifade eden cümlelerdir. Bilimsel gerçekler, tarihsel olaylar, coğrafi bilgiler genellikle nesneldir.
- Öznel (Sübjektif) Cümle: Kişisel duygu, düşünce, beğeni veya yoruma dayalı olan, kişiden kişiye değişebilen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan yargıları ifade eden cümlelerdir. "Güzel", "çirkin", "iyi", "kötü", "sevdiğim", "beğendiğim" gibi ifadeler genellikle öznel cümlelerde bulunur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Türkiye'nin en uzun nehri Kızılırmak'tır.
- Bu bir coğrafi bilgidir. Haritalara bakılarak, ölçümlerle doğruluğu kanıtlanabilir bir gerçektir. Herkes için aynıdır ve kişisel bir yoruma dayanmaz. Bu nedenle bu cümle nesneldir.
- B) En sevdiğim meyve elmadır.
- Bu cümle, konuşan kişinin kişisel tercihini, beğenisini ifade eder. Bir başkasının en sevdiği meyve elma olmayabilir, karpuz veya çilek olabilir. Bu yargı kişiden kişiye değişir ve kanıtlanabilir bir gerçek değildir. Bu nedenle bu cümle özneldir (nesnel değildir).
- C) Su 4°C'de en yoğun halindedir.
- Bu bir bilimsel gerçektir, suyun fiziksel bir özelliğidir. Laboratuvar ortamında deneylerle doğruluğu kanıtlanabilir. Herkes için aynıdır ve kişisel bir yoruma dayanmaz. Bu nedenle bu cümle nesneldir.
- D) İstanbul 1453'te fethedildi.
- Bu bir tarihsel gerçektir. Tarih kitaplarında, belgelerde yer alan ve doğruluğu kanıtlanmış bir olaydır. Herkes için aynıdır ve kişisel bir yoruma dayanmaz. Bu nedenle bu cümle nesneldir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece "En sevdiğim meyve elmadır." cümlesinin kişisel bir beğeni ifade ettiğini ve dolayısıyla nesnel olmadığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
