Voltajı sabit olan bir devrede, direnci 4 ohm olan bir ampulün yerine direnci 2 ohm olan başka bir ampul takılırsa ampulün parlaklığı nasıl değişir?
A) İki kat artarMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için elektrik devrelerindeki temel kavramları ve güç formüllerini hatırlamamız gerekiyor. Bir ampulün parlaklığı, üzerinden geçen akımın veya harcadığı gücün bir göstergesidir. Daha fazla güç harcayan ampul, daha parlak yanar.
Bir ampulün parlaklığı, o ampulün harcadığı elektrik gücü ($P$) ile doğru orantılıdır. Yani, ampul ne kadar çok güç harcarsa, o kadar parlak yanar.
Elektrik gücü için birkaç formül vardır:
Soruda voltajın ($V$) sabit olduğu ve direncin ($R$) değiştiği belirtildiğinden, en uygun formül $P = \frac{V^2}{R}$ formülüdür. Bu formül, gücü doğrudan sabit voltaj ve değişen dirençle ilişkilendirir.
İlk ampulün direnci $R_1 = 4$ ohm idi. Voltaj $V$ sabit olduğuna göre, ilk ampulün harcadığı güç ($P_1$):
$P_1 = \frac{V^2}{R_1} = \frac{V^2}{4}$
İkinci ampulün direnci $R_2 = 2$ ohm. Voltaj yine $V$ sabit olduğuna göre, ikinci ampulün harcadığı güç ($P_2$):
$P_2 = \frac{V^2}{R_2} = \frac{V^2}{2}$
Şimdi $P_2$'yi $P_1$ ile karşılaştıralım:
$P_2 = \frac{V^2}{2}$
$P_1 = \frac{V^2}{4}$
$P_2 = \frac{V^2}{2} = 2 \cdot \frac{V^2}{4} = 2 \cdot P_1$
Gördüğümüz gibi, yeni ampulün harcadığı güç ($P_2$), eski ampulün harcadığı gücün ($P_1$) iki katıdır. Güç iki katına çıktığı için ampulün parlaklığı da iki kat artacaktır.
Cevap A seçeneğidir.