Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden "ikileme" olmayan söz öbeğini bulmamız isteniyor. Öncelikle ikilemenin ne olduğunu hatırlayalım:
- İkileme Nedir? İkilemeler, anlatımı daha güçlü, etkili ve çekici kılmak amacıyla iki kelimenin bir araya gelerek oluşturduğu söz gruplarıdır. Genellikle aynı, yakın veya zıt anlamlı kelimelerden, bazen de biri anlamlı diğeri anlamsız ya da her ikisi de anlamsız kelimelerden oluşurlar. Amaç, anlamı pekiştirmek, durumu veya niteliği daha belirgin hale getirmektir. İkilemelerin arasına noktalama işareti (virgül vb.) konmaz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) abuk sabuk: Bu söz öbeği, anlamsız, saçma sapan şeyler söylemek veya yapmak anlamında kullanılır. "Abuk" ve "sabuk" kelimelerinin tek başlarına anlamları yoktur, ancak bir araya geldiklerinde bir anlam ifade ederler ve bir ikileme örneğidir. (Her ikisi de anlamsız kelimelerle kurulmuş ikileme)
- B) ağır aksak: Bu söz öbeği, yavaş, isteksiz, zorlukla ilerleyen bir durumu veya hareketi anlatır. "Ağır" ve "aksak" kelimeleri bir araya gelerek anlamı pekiştirmiş ve bir ikileme oluşturmuştur. (Yakın anlamlı veya durum belirten ikileme)
- C) göz görmek: Bu söz öbeği, "göz" (isim) ve "görmek" (fiil) kelimelerinden oluşur. Bu, bir eylemi belirten basit bir isim-fiil birleşimidir. İkilemelerdeki gibi anlamı pekiştirme, güçlendirme veya özel bir anlatım katma amacı taşımaz. Sadece "göz organının görme eylemini gerçekleştirmesi" anlamına gelir. Bu bir ikileme değil, normal bir fiil grubudur.
- D) ufak tefek: Bu söz öbeği, küçük, minyon, önemsiz gibi anlamlara gelir. "Ufak" ve "tefek" kelimeleri birbirine yakın anlamlıdır ve bir araya gelerek küçüklük anlamını pekiştirmiş, bir ikileme oluşturmuştur. (Eş veya yakın anlamlı kelimelerle kurulmuş ikileme)
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, "göz görmek" bir ikileme özelliği taşımamaktadır. Diğer seçeneklerdeki söz öbekleri ise ikileme tanımına uymaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
