Aşağıdaki metallerden hangisi hem HCl asidiyle hem de NaOH bazıyla tepkime verebilir?
Bu soruyu çözmek için, metallerin asitler ve bazlarla tepkime verme özelliklerini, özellikle de amfoter metaller kavramını iyi anlamamız gerekiyor.
Amfoter Metaller Nedir?
Amfoter metaller, hem asitlerle hem de kuvvetli bazlarla tepkime verebilen metallerdir. Bu metaller, asidik ortamda baz gibi, bazik ortamda ise asit gibi davranarak tepkimeye girerler. Yaygın amfoter metallere örnek olarak Alüminyum (Al), Çinko (Zn), Kurşun (Pb), Kalay (Sn) ve Krom (Cr) verilebilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Altın (Au): Altın, çok soy (asal) bir metaldir. Normal asitler (HCl gibi) ve bazlarla tepkime vermez. Sadece özel bir karışım olan kral suyu (nitrik asit ve hidroklorik asit karışımı) ile tepkimeye girer. Bu nedenle, Altın aradığımız metal değildir.
B) Alüminyum (Al): Alüminyum, yukarıda bahsettiğimiz gibi amfoter bir metaldir. Hem hidroklorik asit (HCl) gibi kuvvetli asitlerle hem de sodyum hidroksit (NaOH) gibi kuvvetli bazlarla tepkimeye girer.
Örnek tepkimeler:
Asitle tepkime: $2Al(k) + 6HCl(aq) \rightarrow 2AlCl_3(aq) + 3H_2(g)$
Bazla tepkime: $2Al(k) + 2NaOH(aq) + 6H_2O(s) \rightarrow 2Na[Al(OH)_4](aq) + 3H_2(g)$ (veya $2NaAlO_2(aq) + 2H_2O(s) + 3H_2(g)$ şeklinde de gösterilebilir)
Bu özellikleriyle Alüminyum, sorumuzun doğru cevabı olabilir.
C) Bakır (Cu): Bakır, yarı soy bir metaldir. Hidrojenin aktifliğinden daha düşüktür, bu yüzden HCl gibi oksijensiz asitlerle tepkime vermez. Sadece derişik sülfürik asit ($H_2SO_4$) veya nitrik asit ($HNO_3$) gibi oksijenli ve yükseltgen asitlerle tepkimeye girer. Bazlarla da tepkime vermez. Bu nedenle, Bakır aradığımız metal değildir.
D) Gümüş (Ag): Gümüş de Bakır gibi yarı soy bir metaldir. HCl gibi oksijensiz asitlerle ve bazlarla tepkime vermez. Sadece oksijenli ve yükseltgen asitlerle tepkimeye girer. Bu nedenle, Gümüş de aradığımız metal değildir.
Sonuç olarak, hem HCl asidiyle hem de NaOH bazıyla tepkime verebilen metal Alüminyum'dur.
Cevap B seçeneğidir.
