Bir öğrenci farklı kayaç türlerinden örnekler topluyor ve incelemeler yapıyor. Öğrenci;
- Kireçtaşı örneğinde deniz canlısı fosilleri buluyor
- Mermer örneğinin ısıya dayanıklı olduğunu gözlemliyor
- Granit örneğinin içinde farklı mineraller olduğunu fark ediyor
Buna göre öğrencinin incelediği kayaç türleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) Tortul - Başkalaşım - Magmatik
B) Magmatik - Tortul - Başkalaşım
C) Başkalaşım - Magmatik - Tortul
D) Tortul - Magmatik - Başkalaşım
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için kayaç türlerinin temel özelliklerini ve nasıl oluştuklarını hatırlamamız gerekiyor. Gelin, öğrencinin yaptığı her bir gözlemi adım adım inceleyelim:
- Kireçtaşı örneğinde deniz canlısı fosilleri buluyor: Fosiller, canlı kalıntılarının kayaçlar içinde korunmuş halleridir. Fosillerin en sık bulunduğu kayaç türü, tortuların birikmesi ve sıkışmasıyla oluşan Tortul (Sedimanter) Kayaçlardır. Kireçtaşı da deniz canlılarının kabuk ve iskelet kalıntılarının birikmesiyle oluşan tipik bir tortul kayaçtır. Bu nedenle, ilk kayaç türümüz Tortuldur.
- Mermer örneğinin ısıya dayanıklı olduğunu gözlemliyor: Mermer, kireçtaşının yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğramasıyla oluşan bir kayaçtır. Kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç gibi etkenlerle fiziksel ve kimyasal yapılarının değişmesi sonucu oluşan kayaçlara Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar denir. Başkalaşım süreci, kayaçlara daha sertlik ve ısıya dayanıklılık gibi yeni özellikler kazandırır. Bu durumda, ikinci kayaç türümüz Başkalaşımdır.
- Granit örneğinin içinde farklı mineraller olduğunu fark ediyor: Granit, yer kabuğunun derinliklerinde magmanın yavaş yavaş soğuyup katılaşmasıyla oluşan bir kayaçtır. Magmanın veya lavın soğuyup katılaşmasıyla oluşan kayaçlara Magmatik (Püskürük) Kayaçlar denir. Granit gibi magmatik kayaçlar, farklı minerallerin (örneğin kuvars, feldispat, mika) bir araya gelmesiyle oluşur ve bu mineraller genellikle gözle görülebilir kristaller halinde bulunur. Bu nedenle, üçüncü kayaç türümüz Magmatiktir.
Öğrencinin incelediği kayaç türleri sırasıyla Kireçtaşı (Tortul), Mermer (Başkalaşım) ve Granit (Magmatik) olduğuna göre, doğru sıralama Tortul - Başkalaşım - Magmatik şeklindedir.
Cevap A seçeneğidir.
