Conjunctions (Bağlaçlar) Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlacı kullanılmıştır?

A) Öyle bir kitap okudum ki uyuyamadım.
B) Bu kitabı okudun mu?
C) Kitap okumayı severim.
D) Kitap okuyup uyudum.

Sevgili öğrenciler,

'ki'nin yazımı Türkçede sıkça karıştırılan konulardan biridir. 'ki' bazen bir bağlaç olarak ayrı yazılırken, bazen de bir ek olarak kelimeye bitişik yazılır. Bu soruda bizden bağlaç olan 'ki'yi bulmamız isteniyor.

• Bağlaç olan 'ki': Genellikle iki cümleyi veya iki yargıyı birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz veya çok az değişir. Ayrı yazılır. Örneğin: "Duydum ki geliyormuş."
• Ek olan '-ki' (ilgi eki veya sıfat yapan ek): Kelimeye bitişik yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı tamamen bozulur. Örneğin: "Benimki (ilgi eki)", "Evdeki (sıfat yapan ek)".

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) Öyle bir kitap okudum ki uyuyamadım.

  Buradaki 'ki' ayrı yazılmıştır.

  Cümleden 'ki'yi çıkarıp okuyalım: "Öyle bir kitap okudum uyuyamadım." Cümlenin anlamı bozulmuyor, sadece 'ki'nin kattığı pekiştirme ve neden-sonuç ilişkisi biraz zayıflıyor. 'ki' burada "kitap okuma" eylemi ile "uyuyamama" durumu arasında bir bağ kurarak, okunan kitabın etkisini pekiştiriyor ve bir sonuç bildiriyor. Bu nedenle buradaki 'ki' bir bağlaçtır.

• B) Bu kitabı okudun mu?

  Bu cümlede 'ki' bulunmamaktadır. Soru anlamı katan 'mu' eki kullanılmıştır.

• C) Kitap okumayı severim.

  Bu cümlede 'ki' bulunmamaktadır.

• D) Kitap okuyup uyudum.

  Bu cümlede 'ki' bulunmamaktadır. 'okuyup' kelimesindeki '-up' eki bir zarf-fiil ekidir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, 'ki' bağlacının kullanıldığı seçeneğin A olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap A seçeneğidir.