Manzum ve mensur arasındaki fark nedir Test 1

Bir edebî metinde; kafiyenin olmaması, ölçülü bir yapının bulunmaması, günlük konuşma diline yakın bir anlatımın kullanılması ve olay örgüsünün düz yazı şeklinde aktarılması söz konusudur.
Bu metin için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Mensur bir eserdir
B) Düz yazı tekniğiyle yazılmıştır
C) Manzum bir eserdir
D) Nesir türündedir

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle verilen metin özelliklerini dikkatlice inceleyelim ve edebiyat terimlerini hatırlayalım. Böylece doğru cevabı kolayca bulabiliriz.

• Metnin Özelliklerini Anlayalım:
  • "Kafiyenin olmaması": Şiirlerde görülen ses benzerliklerinin (uyakların) bulunmadığı anlamına gelir.
  • "Ölçülü bir yapının bulunmaması": Şiirlerdeki hece veya aruz ölçüsü gibi ritmik düzenlemelerin olmadığı demektir.
  • "Günlük konuşma diline yakın bir anlatımın kullanılması": Sanatlı ve süslü bir dilden ziyade, anlaşılır ve doğal bir dilin tercih edildiğini gösterir.
  • "Olay örgüsünün düz yazı şeklinde aktarılması": Metnin, cümlelerin alt alta sıralandığı, dizelerden oluşan bir yapı yerine, paragraflar halinde, satırları doldurarak ilerleyen bir biçimde yazıldığını belirtir.
• Bu Özelliklerin Anlamı:

  Yukarıdaki tüm özellikler, bize bu metnin şiir (nazım) olmadığını, aksine düzyazı (nesir) türünde bir eser olduğunu açıkça göstermektedir. Şiirde kafiye ve ölçü genellikle bulunur, anlatım daha yoğun ve sanatlı olabilir, metin dizeler halinde yazılır. Düzyazıda ise bu özellikler aranmaz, günlük dile yakınlık ve olay örgüsünün düz bir şekilde aktarılması esastır.

• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Mensur bir eserdir: "Mensur", düzyazı biçiminde yazılmış eser anlamına gelir. Metnin özellikleri (kafiyesiz, ölçüsüz, düz yazı şeklinde) bu ifadeyle tamamen uyumludur. Dolayısıyla bu söylenebilir.
  • B) Düz yazı tekniğiyle yazılmıştır: "Düz yazı", metnin paragraflar halinde, satırları doldurarak ilerleyen biçimde yazılmasıdır. Soruda da "olay örgüsünün düz yazı şeklinde aktarılması" ifadesi geçmektedir. Bu da kesinlikle söylenebilir.
  • C) Manzum bir eserdir: "Manzum", şiir biçiminde, dizeler halinde yazılmış eser anlamına gelir. Manzum eserlerde genellikle kafiye ve ölçü bulunur. Ancak sorudaki metinde kafiye ve ölçü olmadığı, düz yazı şeklinde aktarıldığı belirtilmiştir. Bu nedenle, metnin "manzum" olduğunu söylemek, verilen özelliklerle çelişir. Bu ifade söylenemez.
  • D) Nesir türündedir: "Nesir", düzyazı anlamına gelen bir edebiyat terimidir. "Mensur" ve "düz yazı" ifadeleriyle eş anlamlıdır. Metnin özellikleri nesir türüne ait olduğu için bu da söylenebilir.
• Sonuç:

  Metnin özellikleri (kafiyesiz, ölçüsüz, günlük dile yakın, düz yazı şeklinde) onun bir düzyazı (nesir) eseri olduğunu gösterir. "Manzum" ise şiir anlamına gelir ve bu özelliklerle tamamen zıttır. Bu yüzden, metin için "Manzum bir eserdir" ifadesi söylenemez.

Cevap C seçeneğidir.