AYT biyoloji Test 1

Solunum sistemleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İnsanlarda gaz değişimi alveollerde gerçekleşir
B) Solunum pigmentleri oksijen taşınmasında görev alır
C) Trake solunumu böceklerde görülür
D) Balıklarda solungaç solunumu görülür
E) Bitkilerde solunum stomatalardan gerçekleşir

Bu soruda, solunum sistemleri ile ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) İnsanlarda gaz değişimi alveollerde gerçekleşir

  Bu ifade doğrudur. İnsan akciğerlerinde bulunan milyonlarca küçük hava keseciği olan alveoller, oksijenin kana geçişi ve karbondioksitin kandan atılması için geniş bir yüzey alanı sağlar. Gaz değişimi tam olarak bu yapılar üzerinde gerçekleşir.

• B) Solunum pigmentleri oksijen taşınmasında görev alır

  Bu ifade de doğrudur. Solunum pigmentleri, kan veya vücut sıvılarında oksijen ve karbondioksit gibi gazları bağlayarak taşıyan özel moleküllerdir. İnsanlarda bu pigment hemoglobindir ve oksijeni akciğerlerden dokulara, karbondioksiti ise dokulardan akciğerlere taşır. Diğer canlılarda da farklı solunum pigmentleri (örneğin hemocyanin) bulunur.

• C) Trake solunumu böceklerde görülür

  Bu ifade doğrudur. Böcekler, trake sistemi adı verilen özel bir solunum sistemine sahiptir. Bu sistem, vücutlarına yayılan ve oksijeni doğrudan hücrelere ulaştıran, karbondioksiti uzaklaştıran ince borucuklar (trakeler) ağından oluşur. Bu sayede kan dolaşımına ihtiyaç duymadan gaz alışverişi yapabilirler.

• D) Balıklarda solungaç solunumu görülür

  Bu ifade doğrudur. Balıklar, suda çözünmüş oksijeni almak için solungaç adı verilen özel organlara sahiptir. Solungaçlar, suyun içindeki oksijeni emerek kana verir ve karbondioksiti suya bırakır. Bu, suda yaşayan canlılara özgü bir solunum şeklidir.

• E) Bitkilerde solunum stomatalardan gerçekleşir

  Bu ifade yanlıştır. Bitkilerde solunum, tüm canlı hücrelerde olduğu gibi mitokondrilerde gerçekleşen hücresel bir süreçtir. Stomalar (tekil: stoma), bitki yapraklarının yüzeyinde bulunan küçük gözeneklerdir ve gaz alışverişini (fotosentez için $CO_2$ alımı, $O_2$ salımı; solunum için $O_2$ alımı, $CO_2$ salımı) ve terlemeyi (su buharı salımı) sağlarlar. Yani stomalar, gazların giriş ve çıkış kapılarıdır, ancak solunumun kendisi (yani enerji üretimi süreci) hücre içinde, mitokondrilerde gerçekleşir. Dolayısıyla, "solunumun stomatalardan gerçekleştiği" ifadesi, stomaların solunumun gerçekleştiği yer olduğu yanılgısını yaratır ve bu nedenle yanlıştır.

Yukarıdaki analizlere göre, yanlış olan ifade E seçeneğidir.

Cevap E seçeneğidir.