AYT biyoloji Test 1

Kalbin yapısı ve çalışması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kalp dört odacıklı olup, kulakçıklar kanı pompalar
B) Sağ kulakçık temiz kanı vücuda pompalar
C) Kalbin sol tarafında kirli kan bulunur
D) Kalp kası istemsiz çalışan çizgili kastır
E) Kalp atış hızını sinir sistemi ve hormonlar düzenler

Öğrencilerim, bu soruda kalbin yapısı ve çalışmasıyla ilgili doğru ifadeyi bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim ve neden doğru veya yanlış olduklarını anlayalım.

• A) Kalp dört odacıklı olup, kulakçıklar kanı pompalar

  Kalp evet, iki kulakçık (atriyum) ve iki karıncık (ventrikül) olmak üzere dört odacıklıdır. Bu kısım doğrudur. Ancak, kulakçıkların temel görevi kanı karıncıklara doldurmaktır. Asıl pompalama işini, yani kanı vücuda (sol karıncık) veya akciğerlere (sağ karıncık) gönderme işini karıncıklar yapar. Bu nedenle, "kulakçıklar kanı pompalar" ifadesi yanlıştır.

• B) Sağ kulakçık temiz kanı vücuda pompalar

  Sağ kulakçık, vücuttan gelen oksijence fakir (kirli) kanı toplar. Temiz kan (oksijence zengin kan) kalbin sol tarafında bulunur ve sol karıncık tarafından vücuda pompalanır. Sağ kulakçık kirli kanı sağ karıncığa, oradan da akciğerlere gönderir. Bu ifade tamamen yanlıştır.

• C) Kalbin sol tarafında kirli kan bulunur

  Kalbin sol tarafında (sol kulakçık ve sol karıncık) akciğerlerden gelen oksijence zengin (temiz) kan bulunur. Kirli kan (oksijence fakir) kalbin sağ tarafında bulunur. Bu ifade de yanlıştır.

• D) Kalp kası istemsiz çalışan çizgili kastır

  Kalp kası (miyokard) evet, bilinçli kontrolümüz dışında (istemsiz) çalışır. Bu kısım doğrudur. Kalp kası mikroskop altında incelendiğinde çizgili bir yapıya sahiptir (çizgili kaslara benzer). Ancak, iskelet kaslarından farklı olarak kendine özgü yapısal özellikleri (dallanma, ara diskler) ve fonksiyonel mekanizmaları vardır. Biyolojide genellikle iskelet kası, düz kas ve kalp kası olmak üzere üç ana kas tipi olarak sınıflandırılır. Bu nedenle, sadece "çizgili kas" demek, onun kendine özgü yapısını ve işlevini tam olarak yansıtmayabilir ve iskelet kası ile karıştırılmasına yol açabilir. Bu yüzden, bu seçenek en doğru veya en kapsamlı ifade olarak kabul edilmeyebilir.

• E) Kalp atış hızını sinir sistemi ve hormonlar düzenler

  Kalbin kendi ritmini oluşturan bir uyarı sistemi (sinoatriyal düğüm) olsa da, atış hızı vücudun ihtiyaçlarına göre sürekli olarak ayarlanır. Bu ayarlamayı otonom sinir sistemi (sempatik sinirler hızı artırır, parasempatik sinirler yavaşlatır) ve adrenalin (epinefrin) gibi hormonlar yapar. Örneğin, heyecanlandığımızda veya egzersiz yaptığımızda kalp atış hızımız artar. Bu ifade kesinlikle doğrudur ve kalbin önemli bir düzenleme mekanizmasını açıklar.

Yukarıdaki analizler sonucunda, kalbin yapısı ve çalışmasıyla ilgili en doğru ve kapsamlı ifade E seçeneğinde verilmiştir.

Cevap E seçeneğidir.