Somuttan soyuta ilkesine göre, bir öğretmen öğrencilere 'demokrasi' kavramını nasıl öğretmelidir?
A) Doğrudan demokrasinin tanımını vererek
B) Önce sınıf içi oylama etkinlikleri yaparak, sonra kavramı açıklayarak
C) Sadece demokrasi ile ilgili filmler izleterek
D) Demokrasinin tarihini anlatarak
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, bir kavramı öğrenirken izlememiz gereken önemli bir yolu, yani somuttan soyuta ilkesini anlamamızı istiyor. Somuttan soyuta ilkesi, bir konuyu veya kavramı öğrenirken önce elle tutulur, gözle görülür, deneyimlenebilir örneklerden başlamak, ardından bu örneklerden yola çıkarak daha genel, soyut ve teorik bilgilere ulaşmak anlamına gelir. Bu yöntem, öğrenmeyi daha kalıcı ve anlamlı kılar.
- A) Doğrudan demokrasinin tanımını vererek: Bu yaklaşım, doğrudan soyut bir bilgiyle başlar. Öğrencilerin 'demokrasi' kelimesinin ne anlama geldiğini veya neden önemli olduğunu anlamaları için henüz bir temel oluşturulmamıştır. Tanım ezberlenebilir ancak içselleştirilemeyebilir. Bu, somuttan soyuta değil, doğrudan soyuta gitmektir.
- B) Önce sınıf içi oylama etkinlikleri yaparak, sonra kavramı açıklayarak: İşte bu, somuttan soyuta ilkesinin mükemmel bir uygulamasıdır! Öğrenciler, sınıf içinde bir karar almak için (örneğin, hangi kitabı okuyacakları, hangi oyunu oynayacakları gibi) oylama yaparlar. Bu oylama süreci sırasında, herkesin fikrinin önemli olduğunu, çoğunluğun kararına saygı duyulması gerektiğini, bazen azınlığın da haklarının korunması gerektiğini bizzat deneyimlerler. Bu deneyimler, 'katılım', 'eşitlik', 'karar alma', 'temsil' gibi demokrasiye ait temel unsurların somut halleridir. Bu somut deneyimlerin ardından öğretmen, 'İşte az önce yaptığımız şeyin adı demokrasiydi. Demokrasi, kararların ortaklaşa alındığı, herkesin söz hakkının olduğu bir yönetim biçimidir.' diyerek kavramı açıkladığında, öğrenciler bu soyut tanımı kendi yaşadıkları somut olaylarla ilişkilendirebilirler. Bu, kavramın derinlemesine anlaşılmasını sağlar.
- C) Sadece demokrasi ile ilgili filmler izleterek: Filmler, görsel ve işitsel materyaller olduğu için tanım vermekten daha somut olabilir. Ancak "sadece" ifadesi, bu yöntemin tek başına yeterli olmadığını gösterir. Ayrıca, film izlemek pasif bir eylemdir; öğrenciler doğrudan deneyimlemek yerine gözlem yaparlar. Bu, somut bir deneyimden ziyade dolaylı bir gözlemdir.
- D) Demokrasinin tarihini anlatarak: Demokrasinin tarihi, önemli ve öğretici bir konudur. Ancak tarih anlatımı genellikle olaylar, kişiler ve zaman dilimleri üzerine kuruludur. Bu bilgiler, öğrenciler için soyut kalabilir ve 'demokrasi' kavramının kendisini bizzat deneyimlemelerini sağlamaz. Tarih, kavram anlaşıldıktan sonra derinleştirmek için kullanılabilir, ancak başlangıç noktası olarak somut bir deneyim sunmaz.
Bu açıklamalar ışığında, öğrencilerin 'demokrasi' kavramını en iyi şekilde anlamalarını sağlayacak ve somuttan soyuta ilkesine en uygun yaklaşım, onlara bu kavramı bizzat deneyimleme fırsatı sunmaktır.
Cevap B seçeneğidir.
