Akarsuların taşıdığı malzemelerin boyutuna göre sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Çakıl → Kum → Mil → Kil
B) Kil → Mil → Kum → Çakıl
C) Kum → Çakıl → Kil → Mil
D) Mil → Kil → Çakıl → Kum
Sevgili öğrenciler, bu soruda akarsuların taşıdığı malzemelerin boyutlarına göre doğru sıralanışını bulmamız isteniyor. Akarsular, yatak eğimleri ve akış hızlarına (enerjilerine) bağlı olarak farklı büyüklükteki malzemeleri taşıyabilirler. Akarsuyun hızı azaldıkça, taşıyabildiği malzemenin boyutu da küçülür ve büyük malzemeler önce çökelir.
- Öncelikle, akarsuların taşıdığı malzemelerin boyutları hakkında temel bilgimizi hatırlayalım. Akarsular, en büyük boyutlu malzemeleri yüksek enerjiyle taşırken, en küçük boyutlu malzemeleri düşük enerjiyle bile taşıyabilirler.
- Bu malzemeleri büyükten küçüğe doğru sıralayacak olursak:
- Çakıl: Akarsuların taşıdığı en büyük boyutlu malzemelerden biridir. Genellikle yuvarlak veya köşeli, gözle rahatça görülebilen taş parçalarıdır. Yüksek akış hızı gerektirir.
- Kum: Çakıldan daha küçük, ancak yine de gözle görülebilir taneciklerden oluşur. Ele alındığında pürüzlü bir his verir.
- Mil (Silt): Kumdan daha ince, ancak kilden daha büyüktür. Genellikle suyla karıştığında bulanıklık yapar ve ele alındığında sabunsu, kaygan bir his verir. Tek tek tanecikleri gözle zor fark edilir.
- Kil: Akarsuların taşıdığı en ince boyutlu malzemedir. Mikroskobik boyutlardadır ve suyla karıştığında çok ince bir çamur oluşturur. Ele alındığında yapışkan bir his verir.
- Şimdi seçeneklere bakalım ve bu sıralamayla karşılaştıralım:
- A) Çakıl → Kum → Mil → Kil: Bu sıralama, büyükten küçüğe doğru doğru bir sıralamadır. Çakıl en büyük, kil ise en küçüktür.
- B) Kil → Mil → Kum → Çakıl: Bu sıralama, küçükten büyüğe doğrudur. Soru bizden büyükten küçüğe sıralama istediği için yanlıştır.
- C) Kum → Çakıl → Kil → Mil: Bu sıralama karışıktır ve doğru değildir.
- D) Mil → Kil → Çakıl → Kum: Bu sıralama da karışıktır ve doğru değildir.
- Bu bilgiler ışığında, akarsuların taşıdığı malzemelerin boyutuna göre büyükten küçüğe doğru sıralanışı Çakıl, Kum, Mil ve Kil şeklindedir.
Cevap A seçeneğidir.
