Sivas Kongresi'nde millî sınırlar içinde vatanın bölünmezliği ilkesi hangi belgede yer almıştır?
Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı dönemindeki önemli kongrelerin kararlarını ve bu kararların birbirleriyle olan ilişkisini anlamamızı istiyor. Özellikle Sivas Kongresi'nin ulusal birliğin sağlanmasındaki rolünü ve daha önceki kararları nasıl benimsediğini bilmek gerekiyor.
Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: "Sivas Kongresi'nde millî sınırlar içinde vatanın bölünmezliği ilkesi hangi belgede yer almıştır?" Burada anahtar kelimeler "Sivas Kongresi", "millî sınırlar içinde vatanın bölünmezliği" ve "hangi belgede yer almıştır" ifadeleridir. Sivas Kongresi bu ilkeyi benimsemiş ve tüm ülkeye duyurmuştur, ancak bu ilkenin ilk kez formüle edildiği belgeyi bulmalıyız.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Amasya Tamimi: Amasya Tamimi (Genelgesi), Kurtuluş Savaşı'nın başlangıç belgesi niteliğindedir. "Vatanın bütünlüğü, milletin istiklali tehlikededir" der ve "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ilkesini ortaya koyar. Ayrıca bir ulusal kongre (Sivas Kongresi) toplanması çağrısı yapar. Ancak, "millî sınırlar içinde vatanın bölünmezliği" ilkesini bu kadar net ve tanımlayıcı bir şekilde içermez. Daha çok genel durumu tespit eden ve mücadele çağrısı yapan bir belgedir.
B) Misak-ı Milli: Misak-ı Milli (Ulusal Ant), Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen ve Türk vatanının sınırlarını çizen, bağımsızlık ilkelerini belirleyen çok önemli bir belgedir. Ancak Misak-ı Milli, Sivas Kongresi'nden sonra, 1920 yılında kabul edilmiştir. Dolayısıyla Sivas Kongresi'nde yer alan bir ilkenin kaynağı olamaz.
C) Sivas Beyannamesi: Sivas Kongresi, kendi kararlarını bir beyanname (bildiri) ile duyurmuştur. Bu beyanname elbette "millî sınırlar içinde vatanın bölünmezliği" ilkesini içerir ve tüm ülkeye ilan eder. Ancak soru, bu ilkenin hangi belgede yer aldığını, yani Sivas Kongresi'nin bu ilkeyi nereden aldığını veya ilk kez nerede formüle edildiğini soruyor. Sivas Beyannamesi bu ilkeyi benimsemiş ve tekrarlamıştır, ancak ilkenin ilk kez ortaya çıktığı belge değildir.
D) Erzurum Kongresi kararları: Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi'nden önce toplanmış bölgesel nitelikte bir kongre olmasına rağmen, aldığı kararlar ulusal nitelik taşımıştır. Erzurum Kongresi'nin en temel kararlarından biri şudur: "Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez." Bu ilke, Sivas Kongresi'nde de aynen benimsenmiş ve tüm ülkeye mal edilmiştir. Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi kararlarını onaylamış ve genişleterek ulusal bir nitelik kazandırmıştır. Dolayısıyla, "millî sınırlar içinde vatanın bölünmezliği" ilkesinin ilk kez net bir şekilde formüle edildiği ve Sivas Kongresi'nin de dayanak aldığı belge Erzurum Kongresi kararlarıdır.
Bu durumda, Sivas Kongresi'nde de vurgulanan "millî sınırlar içinde vatanın bölünmezliği" ilkesinin ilk kez ve en net şekilde yer aldığı belge Erzurum Kongresi kararlarıdır. Sivas Kongresi, bu kararları ulusal çapta geçerli kılmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
