Sevgili öğrenciler, bu soru Azerbaycan'ın dil ve alfabe tarihindeki önemli bir dönüm noktasını anlamamızı gerektiriyor. Bir dilin alfabesi, o dilin yazılış şeklini belirler ve tarih boyunca birçok toplum, farklı sebeplerle alfabe değişiklikleri yaşamıştır. Azerbaycan Türkçesi de bu değişikliklerden nasibini almıştır.
- Tarihsel Arka Plan: Azerbaycan'da resmi dil, tarihsel süreçte farklı alfabeler kullanmıştır. Uzun yıllar boyunca Arap alfabesi kullanıldıktan sonra, 20. yüzyılın başlarında Latin alfabesine geçiş denemeleri başlamıştır. Hatta 1920'lerde kısa bir süre Latin alfabesi kullanılmış, ancak Sovyetler Birliği döneminde 1930'ların sonlarından itibaren Kiril alfabesine geçilmiştir.
- Bağımsızlık ve Alfabe Değişimi: Azerbaycan, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazandıktan sonra kendi ulusal kimliğini ve kültürel bağlarını güçlendirme yoluna gitmiştir. Bu süreçte, Türkiye ile olan kültürel ve dilsel yakınlaşmanın da etkisiyle Kiril alfabesinden Latin alfabesine geri dönme kararı alınmıştır.
- Resmi Karar ve Uygulama: Azerbaycan Cumhuriyeti, bağımsızlığını ilan ettikten kısa bir süre sonra, 1991 yılında Latin alfabesine geçişi resmi olarak kabul etmiştir. Bu karar, ülkenin Batı dünyasıyla entegrasyonu ve Türk dünyasıyla ortak bir yazı diline sahip olma arzusunun bir göstergesi olmuştur. Bu tarihten itibaren yeni Latin alfabesi kademeli olarak eğitimde ve resmi yazışmalarda kullanılmaya başlanmıştır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) 1920: Bu tarihte Latin alfabesine geçiş denemeleri olmuşsa da, bu Azerbaycan'ın bağımsız bir devlet olarak aldığı ve günümüzde de geçerli olan resmi geçiş tarihi değildir.
- B) 1991: Azerbaycan'ın bağımsızlığını kazandığı ve Latin alfabesine geçiş kararını aldığı yıldır. Bu, günümüzdeki resmi Latin alfabesinin başlangıcıdır.
- C) 2001: Bu tarihte Latin alfabesine geçiş süreci büyük ölçüde tamamlanmış ve Kiril alfabesinden Latin alfabesine tam geçiş için bir yasa çıkarılmıştır, ancak kararın alındığı ve uygulamanın başladığı yıl 1991'dir.
- D) 2010: Bu tarih, Latin alfabesinin tamamen yerleştiği ve yaygınlaştığı bir dönemdir, ancak geçişin başlangıç tarihi değildir.
Bu bilgiler ışığında, Azerbaycan'da resmi dilin Latin alfabesi ile yazılmaya başlanması, ülkenin bağımsızlığını kazandığı ve ulusal kimliğini yeniden inşa etmeye başladığı 1991 yılına denk gelmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
