Fiiller, cümledeki eylemi, oluşu veya durumu bildiren sözcüklerdir. Bu eylemlerin ne zaman gerçekleştiğini (zaman) veya hangi niyetle (dilek, emir, şart vb.) yapıldığını gösteren eklere "kip" denir. Fiillerde kipler, anlam ve işlevlerine göre iki ana gruba ayrılır.
- 1. Haber (Bildirme) Kipleri: Bu kipler, fiilin gerçekleştiği zamanı (geçmiş, şimdiki, gelecek) veya her zaman gerçekleştiğini (geniş zaman) bildirir. Yani, eylemin ne zaman yapıldığı hakkında bize bilgi verirler. Zaman anlamı taşırlar.
- Örnekler:
- Görülen Geçmiş Zaman (-dı, -di): "Geldi", "Okudu"
- Duyulan Geçmiş Zaman (-mış, -miş): "Gelmiş", "Okumuş"
- Şimdiki Zaman (-yor): "Geliyor", "Okuyor"
- Gelecek Zaman (-acak, -ecek): "Gelecek", "Okuyacak"
- Geniş Zaman (-r, -ar, -er): "Gelir", "Okur"
- 2. Dilek (Tasarı) Kipleri: Bu kipler, fiilin gerçekleşme zamanını değil, bir dileği, şartı, gerekliliği veya emri bildirir. Eylemin nasıl bir niyetle yapılması gerektiğini veya yapılması gerektiğini ifade ederler. Zaman anlamı taşımazlar.
- Örnekler:
- İstek Kipi (-e, -a): "Gele", "Okuyasın"
- Şart Kipi (-se, -sa): "Gelse", "Okusa"
- Gereklilik Kipi (-meli, -malı): "Gelmelisin", "Okumalı"
- Emir Kipi (eki yoktur, şahıs ekleriyle çekimlenir): "Gel", "Oku"
Görüldüğü gibi, fiillerde kipler temel olarak "Haber Kipleri" ve "Dilek Kipleri" olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
Cevap A seçeneğidir.
