Merhaba sevgili öğrenciler! Fiillerin kipleri, Türkçenin önemli konularından biridir. Bu soruda bizden, fiilin gereklilik kipiyle çekimlendiği cümleyi bulmamız isteniyor. Gereklilik kipi, bir eylemin yapılması gerektiğini, zorunlu olduğunu veya tavsiye edildiğini ifade eden "-malı / -meli" ekleriyle kurulur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yarın erken kalkmalıyım.
- Bu cümlede fiil "kalkmalıyım"dır.
- Fiilin kökü "kalk-"tır. Bu köke "-malı" eki gelmiştir. "-malı" eki, Türkçede gereklilik kipinin ekidir. Bu ek, bir işin yapılması gerektiğini, zorunlu olduğunu veya tavsiye edildiğini belirtir. Ardından gelen "-yım" eki ise birinci tekil şahıs ekidir.
- Bu nedenle, "kalkmalıyım" fiili gereklilik kipiyle çekimlenmiştir.
- B) Dün akşam geldi.
- Bu cümlede fiil "geldi"dir.
- Fiilin kökü "gel-"dir. Bu köke "-di" eki gelmiştir. "-di" eki, bilinen (belirli) geçmiş zaman ekidir. Bu kip, eylemin geçmişte yapıldığını ve konuşan tarafından görüldüğünü veya bilindiğini ifade eder.
- Bu fiil, gereklilik kipiyle değil, belirli geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiştir.
- C) Keşke onu görebilsem.
- Bu cümlede fiil "görebilsem"dir.
- Fiilin kökü "gör-"dür. Bu köke "-ebil-" yeterlilik fiili ve ardından "-se" dilek-şart kipi eki gelmiştir. "-se" eki, bir dileği veya şarta bağlı bir durumu ifade eder. Ardından gelen "-m" eki ise birinci tekil şahıs ekidir.
- Bu fiil, gereklilik kipiyle değil, dilek-şart kipiyle çekimlenmiştir.
- D) Hemen buraya gelsin.
- Bu cümlede fiil "gelsin"dir.
- Fiilin kökü "gel-"dir. Bu köke "-sin" eki gelmiştir. "-sin" eki, emir kipinin üçüncü tekil şahıs ekidir. Birine bir şeyi yapması için emir veya ricada bulunmayı ifade eder.
- Bu fiil, gereklilik kipiyle değil, emir kipiyle çekimlenmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, fiilin gereklilik kipiyle çekimlendiği cümle A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
