Sevgili öğrenciler, KPSS Tarih sorularında başarılı olmak için konuları dönemler arası bağlantılarıyla birlikte ele almak çok önemlidir. Bu soru da tam olarak bu bağlantıyı kurmanızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Türk Denizciliği: Osmanlı döneminde güçlü bir donanma ve denizcilik faaliyetleri vardı (Preveze Deniz Savaşı gibi). Cumhuriyet döneminde de denizcilik gelişmeye devam etti ancak "Türk Dış Politikası" kadar her iki dönemi de kapsayan ve sürekli bir ana tema olarak karşımıza çıkan bir konu değildir.
- B) Türk Edebiyatı: Osmanlı döneminde Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı gibi farklı kollar varken, Cumhuriyet döneminde Milli Edebiyat, Yedi Meşaleciler, Garipçiler gibi farklı akımlar ortaya çıkmıştır. Edebiyat, her ne kadar her iki dönemde de var olsa da, KPSS Tarih sorularında genellikle siyasi, sosyal ve ekonomik olaylar kadar doğrudan ve sürekli bir ana konu olarak ele alınmaz.
- C) Türk Ekonomisi: Osmanlı ekonomisi (tımar sistemi, iltizam, kapitülasyonlar) ile Cumhuriyet ekonomisi (devletçilik, liberalleşme, kalkınma planları) arasında büyük farklılıklar ve dönüşümler vardır. Her iki dönemde de ekonomi önemli bir konudur ancak "dış politika" kadar kesintisiz bir etkileşim ve süreklilik arz eden bir başlık değildir.
- D) Türk Dış Politikası: Bu seçenek, sorumuzun doğru cevabıdır.
- Osmanlı Dönemi: Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan itibaren Bizans, Haçlılar, Safeviler, Memlükler ve Avrupa devletleriyle olan ilişkileri, savaşları, antlaşmaları (örneğin, Karlofça, Küçük Kaynarca), denge politikası gibi konular tamamen dış politika kapsamındadır. Kapitülasyonlar da dış politikanın önemli bir parçasıdır.
- Cumhuriyet Dönemi: Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu (Lozan Antlaşması), Hatay'ın Anavatana Katılması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Balkan Antantı, Sadabat Paktı, İkinci Dünya Savaşı'ndaki denge politikası, NATO'ya giriş, Kıbrıs sorunu, Avrupa Birliği ile ilişkiler gibi konular da tamamen dış politika başlığı altında incelenir. Görüldüğü gibi, devletin dış dünyayla olan ilişkileri, her iki dönemde de kesintisiz bir şekilde devam eden ve sınavda sıkça soru gelen önemli bir konudur.
- E) Türk Eğitim Sistemi: Osmanlı döneminde medreseler, Enderun Mektebi, Tanzimat dönemi okulları gibi farklı eğitim kurumları varken, Cumhuriyet döneminde Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Millet Mektepleri, Köy Enstitüleri gibi önemli reformlar yapılmıştır. Eğitim sistemi de her iki dönemde de önemli bir konu olmakla birlikte, "dış politika" kadar doğrudan ve sürekli bir ana tema olarak her iki dönemi de kapsayan sorularla karşımıza çıkma sıklığı daha azdır.
Bu analizler ışığında, Türk Dış Politikası hem Osmanlı hem de Cumhuriyet dönemini kapsayan, sürekli bir gelişim ve değişim gösteren, dolayısıyla KPSS Tarih sorularında her iki döneme ait olaylarla sıkça karşımıza çıkan en uygun konudur.
Cevap D seçeneğidir.
