Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için kelime türlerini ve cümledeki görevlerini adım adım inceleyelim.
- Öncelikle cümlemizi dikkatlice okuyalım: 'Bu kalem kırmızıdır.'
- Soru bizden 'kırmızı' sözcüğünün türünü bulmamızı istiyor.
- 'Kırmızı' kelimesi, cümlede neyi anlatıyor, neyi niteliyor? 'Kalem'in rengini, yani 'kalem'in bir özelliğini belirtiyor. Bir varlığın özelliğini bildiren kelimelerin hangi türe girdiğini düşünelim.
- Şimdi seçenekleri tek tek gözden geçirelim ve 'kırmızı' kelimesinin hangi tanıma uyduğunu bulalım:
- A) İsim: Varlıkları, kavramları, duyguları adlandıran kelimelerdir (örneğin: masa, öğrenci, mutluluk). 'Kırmızı' bir varlığın adı değil, bir özelliğidir. Bu yüzden isim olamaz.
- B) Sıfat: İsimleri niteleyen veya belirten kelimelerdir. İsme sorulan "Nasıl?" veya "Hangi?" sorularına cevap verirler. Cümlemizde 'kırmızı' kelimesi, 'kalem'in bir özelliğini (rengini) belirtmektedir. 'Kalem' ismini nitelediği için sıfat görevindedir. 'Bu kalem kırmızıdır' cümlesinde 'kırmızı' kelimesi yüklem görevinde kullanılmış olsa da, kelimenin türü (ne olduğu) değişmez, yine bir sıfattır. Örneğin, "kırmızı kalem" dediğimizde de 'kırmızı' kelimesi sıfattır. Bu tanıma tam olarak uyuyor.
- C) Zamir: İsimlerin yerine kullanılan kelimelerdir (örneğin: o, bu, biz, kimse). 'Kırmızı' bir ismin yerine geçmiyor, bir ismi niteliyor. Bu yüzden zamir olamaz.
- D) Zarf: Fiilleri, sıfatları veya başka zarfları niteleyen kelimelerdir. Fiile sorulan "Nasıl?", "Ne zaman?", "Nereye?", "Ne kadar?" gibi sorulara cevap verirler (örneğin: hızlı koştu, çok güzel). 'Kırmızı' bir fiili değil, bir ismi niteliyor. Bu yüzden zarf olamaz.
- Yukarıdaki açıklamalara göre, 'kırmızı' sözcüğü, 'kalem' isminin bir özelliğini (rengini) belirttiği için bir sıfattır.
Cevap B seçeneğidir.
