Mezopotamya uygarlıkları nelerdir (Sümer, Babil, Asur, Akad, Elam) Test 1

🎓 Mezopotamya uygarlıkları nelerdir (Sümer, Babil, Asur, Akad, Elam) Test 1 - Ders Notu

Bu ders notu, Mezopotamya'da yaşamış olan Sümer, Babil, Asur, Akad ve Elam uygarlıklarının temel özelliklerini ve birbirleriyle olan etkileşimlerini kapsamaktadır. Testinizde bu uygarlıkların siyasi yapıları, ekonomik faaliyetleri, sosyal yaşamları, dini inanışları ve kültürel katkıları ile ilgili sorularla karşılaşacaksınız.

📌 Mezopotamya Coğrafyası ve Genel Özellikleri

Mezopotamya, Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan verimli topraklara verilen isimdir. Bu bölge, tarih boyunca birçok farklı uygarlığa ev sahipliği yapmıştır.

• Mezopotamya, "iki nehir arası" anlamına gelir.
• Verimli toprakları sayesinde tarım gelişmiştir.
• Sümer, Babil, Asur, Akad ve Elam gibi önemli uygarlıklar bu bölgede kurulmuştur.

⚠️ Dikkat: Mezopotamya, günümüzdeki Irak, Suriye ve Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ni içine alır.

📌 Sümerler (MÖ 4000 - MÖ 2350)

Sümerler, Mezopotamya'da kurulan ilk uygarlıklardan biridir. Şehir devletleri halinde yaşamışlardır ve ziggurat adı verilen tapınakları inşa etmişlerdir.

• İlk yazıyı (çivi yazısı) icat etmişlerdir.
• Site adı verilen şehir devletleri şeklinde örgütlenmişlerdir (Ur, Uruk, Lagaş gibi).
• Zigguratlar, tapınak ve gözlemevi olarak kullanılmıştır.

💡 İpucu: Çivi yazısı, kil tabletler üzerine kamışlarla yazılmıştır.

📌 Babiller (MÖ 1894 - MÖ 539)

Babiller, Sümer uygarlığının ardından Mezopotamya'da güçlenmişlerdir. Hammurabi Kanunları ve Babil Kulesi ile tanınırlar.

• Hammurabi Kanunları, bilinen en eski ve kapsamlı hukuk kurallarından biridir.
• Babil Kulesi, dini bir yapı olup Sümer zigguratlarının bir devamıdır.
• Asma Bahçeleri, dünyanın yedi harikasından biri olarak kabul edilir.

⚠️ Dikkat: Hammurabi Kanunları, "kısasa kısas" ilkesine dayanır.

📌 Asurlular (MÖ 2500 - MÖ 605)

Asurlular, Kuzey Mezopotamya'da kurulan ve savaşçı bir toplum olan uygarlıktır. Geniş bir imparatorluk kurmuşlardır.

• Savaşçı bir toplum yapısına sahiptirler.
• Başkentleri Ninova'dır.
• İlk düzenli orduyu kurmuşlardır.

💡 İpucu: Asurlular, ticaret kolonileri kurarak Anadolu'ya yazıyı getirmişlerdir.

📌 Akadlar (MÖ 2334 - MÖ 2154)

Akadlar, Sümer şehir devletlerini fethederek ilk merkezi imparatorluğu kuran uygarlıktır.

• Sümer şehir devletlerini bir araya getirerek bir imparatorluk kurmuşlardır.
• Sargon, Akad İmparatorluğu'nun kurucusudur.
• Akad dili, Sami dil ailesine aittir.

📝 **Not:** Akadlar, Sümer kültüründen etkilenmişlerdir.

📌 Elamlar (MÖ 2700 - MÖ 539)

Elamlar, Mezopotamya'nın güneydoğusunda, günümüzdeki İran topraklarında yaşamışlardır. Sümer ve Akad uygarlıklarıyla etkileşimde bulunmuşlardır.

• Merkezi Susa şehriydi.
• Sümer ve Akad kültürlerinden etkilenmişlerdir.
• Kendilerine özgü bir yazı sistemi kullanmışlardır.

⚠️ Dikkat: Elam uygarlığı, Persler tarafından yıkılmıştır.