Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil (mastar) kullanılmıştır?
A) Yaz tatilinde denize girmeyi çok özlemiş.
B) Koşan çocuklar parkta oynuyordu.
C) Bilinen gerçekleri tekrarlamaya gerek yok.
D) Gülen gözleriyle herkesi etkiliyordu.
E) Yıkılan binaların enkazı kaldırıldı.
Merhaba sevgili öğrenciler! İsim-fiil (mastar) konusunu pekiştirelim ve bu soruyu birlikte adım adım çözelim. Unutmayın, her adımda yeni bir şey öğreniyoruz!
İsim-Fiil (Mastar) Nedir?
- İsim-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen "-ma, -ış, -mak" ekleriyle türetilen, cümlede isim gibi kullanılan sözcüklerdir.
- İsim-fiiller fiil anlamını taşırlar ancak isim gibi çekimlenebilirler (iyelik eki alabilirler, hal ekleri alabilirler).
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Yaz tatilinde denize girmeyi çok özlemiş.
- Bu cümlede "girmek" fiiline "-me" eki getirilerek "girme" sözcüğü türetilmiş ve ardından iyelik eki "-yi" alarak "girmeyi" şeklinde kullanılmıştır. Bu bir isim-fiildir (mastardır).
- B) Koşan çocuklar parkta oynuyordu.
- Bu cümlede "koşan" sözcüğü sıfat-fiildir (ortaç). Fiil köküne "-an" eki getirilerek oluşturulmuştur ve bir ismi (çocuklar) nitelemektedir.
- C) Bilinen gerçekleri tekrarlamaya gerek yok.
- Bu cümlede "bilinen" sözcüğü sıfat-fiildir (ortaç). Fiil köküne "-en" eki getirilerek oluşturulmuştur ve bir ismi (gerçekleri) nitelemektedir. "Tekrarlamaya" sözcüğü isim-fiildir. Ancak soruda sadece bir tane isim-fiil olan seçeneği bulmamız isteniyor. A seçeneğinde de bir tane isim-fiil var. Bu nedenle A seçeneği daha doğru bir cevap.
- D) Gülen gözleriyle herkesi etkiliyordu.
- Bu cümlede "gülen" sözcüğü sıfat-fiildir (ortaç). Fiil köküne "-en" eki getirilerek oluşturulmuştur ve bir ismi (gözleriyle) nitelemektedir.
- E) Yıkılan binaların enkazı kaldırıldı.
- Bu cümlede "yıkılan" sözcüğü sıfat-fiildir (ortaç). Fiil köküne "-an" eki getirilerek oluşturulmuştur ve bir ismi (binaların) nitelemektedir.
Gördüğümüz gibi, A seçeneğinde "-me" ekiyle türetilmiş bir isim-fiil bulunmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
