Bu soruyu çözmek için öncelikle fiilimsilerin ne olduğunu ve hangi türleri olduğunu hatırlayalım. Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen, isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen sözcüklerdir.
- İsim-fiil: Fiil kök veya gövdelerine "-ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, -mek" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi kullanılır.
- Sıfat-fiil: Fiil kök veya gövdelerine "-an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük, -mış, -miş, -muş, -müş" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede sıfat gibi kullanılır.
- Zarf-fiil (Ulaç): Fiil kök veya gövdelerine "-ken, -alı, -eli, -madan, -meden, -ınca, -ince, -unca, -ünce, -ıp, -ip, -up, -üp, -arak, -erek, -dıkça, -dikçe, -dukça, -dükçe, -casına, -cesine, -meksizin, -maksızın, -dığında, -diğinde, -duyduğunda, -düğünde" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede zarf (belirteç) gibi kullanılır.
Şimdi de sorudaki cümleyi inceleyelim: "Okudukça bilgisi artıyor, konuştukça kendini geliştiriyordu."
- "Okudukça" kelimesi, "oku-" fiiline "-dukça" zarf-fiil ekinin getirilmesiyle oluşmuştur. Bu kelime, "okuma eylemi devam ettikçe" anlamında bir zaman zarfı olarak kullanılmıştır.
- "Konuştukça" kelimesi, "konuş-" fiiline "-dukça" zarf-fiil ekinin getirilmesiyle oluşmuştur. Bu kelime, "konuşma eylemi devam ettikçe" anlamında bir zaman zarfı olarak kullanılmıştır.
Bu cümlede sadece zarf-fiil kullanılmıştır diyemeyiz. Çünkü "okudukça" ve "konuştukça" kelimeleri zarf-fiildir. Ancak soruda başka fiilimsiler de var mı diye kontrol etmemiz gerekiyor. Dikkatli baktığımızda, cümlede başka fiilimsi bulunmamaktadır.
Bu durumda, cümlede zarf-fiil ve isim-fiil birlikte kullanılmıştır diyebiliriz.
Cevap C seçeneğidir.
