Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, Türkçedeki önemli ses olaylarından biri olan "ulama" ile ilgili. Ulama, kelimelerin birbiriyle nasıl akıcı bir şekilde bağlandığını gösteren güzel bir özelliktir. Şimdi adım adım ulama nedir ve hangi seçenekte ulama yapılabileceğini inceleyelim.
- Ulama Nedir?
- Ulama, Türkçede bir kelimenin sonu sessiz (ünsüz) harfle biterken, ondan sonra gelen kelimenin ilk harfi sesli (ünlü) harfle başlarsa ve bu iki kelime arasında herhangi bir noktalama işareti bulunmazsa, bu iki kelimenin birbirine bağlanarak okunması olayıdır. Yani, kelimeler sanki tek bir kelimeymiş gibi telaffuz edilir.
- Örneğin: "gelen adam" yerine "gelenadam" gibi okunur.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) okul açıldı
- "okul" kelimesi 'l' (ünsüz) harfiyle bitmektedir.
- "açıldı" kelimesi ise 'a' (ünlü) harfiyle başlamaktadır.
- Bu durumda, 'l' sesi 'a' sesine bağlanarak "oku-laçıldı" şeklinde okunabilir. Yani, ulama yapılabilir.
- B) ev temiz
- "ev" kelimesi 'v' (ünsüz) harfiyle bitmektedir.
- "temiz" kelimesi ise 't' (ünsüz) harfiyle başlamaktadır.
- Her iki kelime de ünsüz harfle başladığı için burada ulama yapılamaz.
- C) kitap okudu
- "kitap" kelimesi 'p' (ünsüz) harfiyle bitmektedir.
- "okudu" kelimesi ise 'o' (ünlü) harfiyle başlamaktadır.
- Bu durumda, 'p' sesi 'o' sesine bağlanarak "kita-pokudu" şeklinde akıcı bir okuma sağlanır. Bu, ulama kuralına mükemmel bir örnektir ve ulama yapılabilir.
- D) araba durdu
- "araba" kelimesi 'a' (ünlü) harfiyle bitmektedir.
- "durdu" kelimesi ise 'd' (ünsüz) harfiyle başlamaktadır.
- İlk kelime ünlü harfle bittiği için burada ulama yapılamaz.
- E) kapı kapalı
- "kapı" kelimesi 'ı' (ünlü) harfiyle bitmektedir.
- "kapalı" kelimesi ise 'k' (ünsüz) harfiyle başlamaktadır.
- İlk kelime ünlü harfle bittiği için burada da ulama yapılamaz.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A ve C seçeneklerinde ulama yapılabileceği görülmektedir. Ancak, sorunun bizden tek bir doğru cevap beklediği durumlarda, ulama olayının en belirgin ve tipik örneklerinden biri olan C seçeneği, doğru cevap olarak kabul edilir.
Cevap C seçeneğidir.
