Sevr Antlaşması'na göre İstanbul ve Boğazların durumu ne olacaktı?
A) Tamamen Türk egemenliğinde kalacaktı B) Uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecekti C) Yunanistan'a verilecekti D) Fransa ve İngiltere arasında paylaşılacaktı
Sevr Antlaşması, I. Dünya Savaşı'nın ardından İtilaf Devletleri ile Osmanlı İmparatorluğu arasında imzalanan, ancak Türk Kurtuluş Savaşı nedeniyle hiçbir zaman yürürlüğe girmeyen çok ağır şartlar içeren bir barış antlaşması taslağıydı. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin topraklarını parçalamayı ve egemenliğini büyük ölçüde kısıtlamayı hedefliyordu.
Soru, bu antlaşmaya göre İstanbul ve Boğazların (Çanakkale ve İstanbul Boğazları) durumunu sormaktadır. Boğazlar, stratejik konumu nedeniyle antlaşmanın en kritik maddelerinden birini oluşturuyordu.
A) Tamamen Türk egemenliğinde kalacaktı: Bu seçenek, Sevr Antlaşması'nın genel ruhuna ve içeriğine tamamen aykırıdır. Antlaşma, Türk egemenliğini ciddi şekilde sınırlamayı amaçlıyordu.
B) Uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecekti: Sevr Antlaşması'na göre, Boğazlar, "Uluslararası Boğazlar Komisyonu" adında, kendine ait bayrağı, bütçesi ve hatta polisi olan uluslararası bir komisyonun yönetimine bırakılacaktı. Bu komisyonun yetki alanı oldukça geniş olacak ve Boğazlar tamamen silahsızlandırılacaktı. İstanbul ise Osmanlı Devleti'nin başkenti olarak kalacak, ancak Boğazlar Komisyonu'nun denetiminde olacak ve eğer Osmanlı Devleti antlaşma hükümlerine uymazsa İstanbul'un da Türklerden alınabileceği belirtiliyordu. Bu durum, fiilen Türk egemenliğinin sona ermesi ve uluslararası bir denetime geçilmesi anlamına geliyordu. Bu seçenek, antlaşmanın gerçek hükümlerini doğru bir şekilde yansıtmaktadır.
C) Yunanistan'a verilecekti: Yunanistan, Sevr Antlaşması ile Doğu Trakya ve Batı Anadolu'da (İzmir ve çevresi) önemli topraklar elde edecekti, ancak İstanbul ve Boğazlar doğrudan Yunanistan'a verilmeyecekti; onlar için özel bir uluslararası statü öngörülmüştü.
D) Fransa ve İngiltere arasında paylaşılacaktı: Fransa ve İngiltere'nin Anadolu'da nüfuz bölgeleri olacaktı (örneğin, Fransa'nın Güneydoğu Anadolu'da, İngiltere'nin Mezopotamya'da), ancak İstanbul ve Boğazlar için doğrudan bu iki devlet arasında bir paylaşım değil, uluslararası bir yönetim modeli belirlenmişti.
Bu değerlendirmeler ışığında, Sevr Antlaşması'na göre İstanbul ve Boğazların durumunu en doğru şekilde açıklayan seçenek, uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek olmasıdır.
