Sevgili öğrenciler, Misak-ı Milli belgesinde hangi ilkenin vurgulandığını anlamak için, öncelikle bu belgenin ne anlama geldiğini ve hangi dönemin koşullarında ortaya çıktığını hatırlayalım.
-
Misak-ı Milli Nedir?
Misak-ı Milli (Ulusal Ant), Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 28 Ocak 1920'de kabul edilen ve Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi manifestosu niteliğinde olan bir kararlar bütünüdür. Bu kararlar, Türk vatanının sınırlarını, bağımsızlığını ve geleceğini belirleyen temel ilkeleri ortaya koymuştur. Misak-ı Milli, Türk milletinin tam bağımsızlık ve kendi kaderini tayin etme iradesinin bir ilanıdır.
-
Misak-ı Milli'nin Temel Amacı:
Misak-ı Milli'nin en önemli amacı, Türk milletinin tam bağımsızlığını sağlamak ve vatanın bölünmez bütünlüğünü korumaktır. Bu belge, hiçbir devletin himayesi veya mandası altına girilmeyeceğini açıkça belirtir. Milletin kendi iradesiyle, bağımsız bir şekilde yaşama hakkını savunur.
-
Seçenekleri Değerlendirelim:
-
A) Monarşi: Monarşi, devlet yönetiminin tek bir kişinin (padişah, kral) elinde olduğu sistemdir. Misak-ı Milli, milli mücadele döneminde ortaya çıkmış ve halkın kendi kaderini tayin etme isteğini yansıtmıştır. Monarşi, bu belgenin vurguladığı bir ilke değildir; aksine, milli egemenlik anlayışıyla çelişir.
-
B) Milli egemenlik: Milli egemenlik, devletin ve yönetimin gücünün doğrudan milletten gelmesi, milletin kendi kendini yönetme hakkına sahip olması demektir. Misak-ı Milli'de "tam bağımsızlık", "vatanın bölünmez bütünlüğü" ve "milletin hür iradesi" gibi ifadeler, doğrudan milli egemenlik ilkesini vurgular. Milletin kendi geleceği hakkında karar verme hakkı, bu ilkenin temelidir. Misak-ı Milli, manda ve himayeyi reddederek, milletin kayıtsız şartsız egemenliğini ilan etmiştir.
-
C) Dini liderlik: Dini liderlik, devlet yönetiminde dini kuralların ve dini liderlerin ön planda olmasıdır. Misak-ı Milli'nin temel vurgusu, dini liderlikten ziyade, milli sınırlar, bağımsızlık ve milletin kendi kaderini tayin etme hakkıdır.
-
D) Yabancı himaye: Yabancı himaye (manda ve himaye), bir devletin başka bir güçlü devletin koruması ve denetimi altına girmesidir. Misak-ı Milli, tam bağımsızlığı savunduğu için yabancı himayeyi kesinlikle reddeden bir belgedir. Bu seçenek, Misak-ı Milli'nin ruhuna tamamen aykırıdır.
-
Sonuç:
Misak-ı Milli, Türk milletinin kendi vatanında hür ve bağımsız yaşama hakkını, kendi geleceğini kendi iradesiyle belirleme yetkisini yani milli egemenliği temel ilke olarak benimsemiştir. Bu belge, manda ve himayeyi reddederek, milletin kayıtsız şartsız egemenliğini ilan etmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
