III. Selim döneminde, Nizam-ı Cedit ordusunun masraflarını karşılamak amacıyla İrad-ı Cedit adında özel bir hazine oluşturulmuştur. Bu hazinenin kurulması ve işleyişi, Osmanlı maliyesinde o güne kadar uygulanan geleneksel yöntemlerden farklı bir yaklaşımı temsil etmiştir. İrad-ı Cedit'in, klasik Osmanlı maliye sisteminden ayrılan en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sadece savaş zamanlarında gelir toplaması
B) Gelirlerinin doğrudan padişahın şahsi harcamalarına ayrılması
C) Belirli bir reform projesine özgü, düzenli ve sürekli gelir kaynaklarına dayalı olarak kurulması
D) Yabancı devletlerden alınan borçlarla finanse edilmesi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözerken, Nizam-ı Cedit'in ne anlama geldiğini ve Osmanlı maliyesinin o dönemdeki durumunu anlamamız gerekiyor. Unutmayın, tarih sorularını çözerken olayların arka planını bilmek çok önemlidir.
Şimdi adım adım soruyu inceleyelim:
- Nizam-ı Cedit Nedir? III. Selim döneminde yapılan askeri yenilik hareketidir. Amaç, Osmanlı ordusunu Avrupa orduları seviyesine getirmekti.
- İrad-ı Cedit Nedir? Nizam-ı Cedit ordusunun masraflarını karşılamak için kurulan özel bir hazinedir. İşte sorunun kilit noktası burası!
- Klasik Osmanlı Maliyesi Nasıldı? Genellikle savaş ganimetleri, vergiler ve tımar sistemi gibi kaynaklara dayanıyordu. Ancak bu kaynaklar her zaman düzenli ve yeterli olmayabiliyordu.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Sadece savaş zamanlarında gelir toplaması: İrad-ı Cedit, sadece savaş zamanlarında değil, sürekli gelir elde etmeyi amaçlıyordu. Çünkü Nizam-ı Cedit ordusunun sürekli olarak finanse edilmesi gerekiyordu.
- B) Gelirlerinin doğrudan padişahın şahsi harcamalarına ayrılması: İrad-ı Cedit'in gelirleri padişahın şahsi harcamaları için değil, ordunun ihtiyaçları için kullanılıyordu.
- C) Belirli bir reform projesine özgü, düzenli ve sürekli gelir kaynaklarına dayalı olarak kurulması: İşte doğru cevap bu! İrad-ı Cedit, Nizam-ı Cedit reformu için özel olarak kurulmuş ve düzenli gelir kaynaklarına (yeni vergiler, vakıf gelirleri vb.) dayanıyordu. Bu, klasik maliye sisteminden önemli bir farklılıktı.
- D) Yabancı devletlerden alınan borçlarla finanse edilmesi: İrad-ı Cedit'in başlangıçta yabancı borçlarla finanse edildiğine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Osmanlı Devleti'nin dış borçları daha sonraki dönemlerde artmıştır.
Gördüğünüz gibi, İrad-ı Cedit, belirli bir reform projesini (Nizam-ı Cedit ordusu) finanse etmek amacıyla oluşturulmuş ve düzenli gelir kaynaklarına dayanmasıyla klasik Osmanlı maliyesinden ayrılıyordu. Bu durum, Osmanlı maliyesinde daha modern bir yaklaşımın başlangıcı olarak kabul edilebilir.
Cevap C seçeneğidir.
