Set gölleri, bir akarsu vadisinin veya bir çukur alanın önünün doğal bir setle kapanması sonucu oluşan göllerdir. Bu setler çeşitli doğal olaylar sonucunda meydana gelebilir. Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Heyelan: Heyelan, yamaçtan kopan toprak ve kaya kütlelerinin bir vadiyi veya akarsu yatağını tıkamasıyla set oluşturabilir. Bu tür göllere heyelan set gölleri denir (örneğin, Tortum Gölü). Dolayısıyla heyelan, set göllerinin oluşum nedenlerinden biridir.
- B) Volkanik patlama: Volkanik patlamalar sırasında çıkan lavlar veya volkanik küller, bir vadiyi veya çukurluğu kapatarak set oluşturabilir. Bu tür göllere volkanik set gölleri denir (örneğin, Nazik Gölü, Çıldır Gölü). Dolayısıyla volkanik patlama, set göllerinin oluşum nedenlerinden biridir.
- C) Alüvyal birikinti: Akarsuların taşıdığı alüvyon (kum, çakıl, kil gibi malzemeler) birikintileri, bir vadi ağzını veya bir koyu kapatarak set oluşturabilir. Bu tür göllere alüvyal set gölleri denir (örneğin, Bafa Gölü, Köyceğiz Gölü). Dolayısıyla alüvyal birikinti, set göllerinin oluşum nedenlerinden biridir.
- D) Buzul erimesi: Buzul erimesi, buzul göllerinin oluşumunda su kaynağıdır. Buzullar, eriyerek çukurlukları doldurabilir veya buzul aşındırmasıyla oluşan çanaklarda (sirkler) su birikmesine neden olabilir. Ayrıca buzulların taşıyıp biriktirdiği morenler (buzul birikintileri) de set oluşturarak moren set gölleri meydana getirebilir. Ancak "buzul erimesi" doğrudan bir set oluşturan bir mekanizma değildir; daha çok suyun kaynağını ifade eder. Seti oluşturan buzulun kendisi veya onun biriktirdiği morenlerdir. Soru, setin oluşum nedenini sorduğu için, buzul erimesi doğrudan set oluşturan bir olay değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, heyelan, volkanik patlama ve alüvyal birikinti doğrudan bir set oluşturarak göl oluşumuna neden olurken, buzul erimesi setin kendisini oluşturan bir neden değildir; daha çok su kaynağıdır veya dolaylı olarak buzul birikintileri (morenler) aracılığıyla set oluşumuna katkıda bulunur. Soruda setin oluşum nedeni sorulduğu için, buzul erimesi bu kategoriye girmez.
Cevap D seçeneğidir.
