Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlaması yoktur?
A) Sınıfın penceresi açık kalmış.
B) Kuşların ötüşü ne güzeldi.
C) Yağmur yağınca sokaklar ıslandı.
D) Çocuğun saçları uzamış.
E) Kitabın sayfaları yırtılmış.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, Türkçenin önemli konularından biri olan "isim tamlamaları" ile ilgili. İsim tamlaması, iki ismin bir araya gelerek anlamca bütünleşmesi ve bir varlığın kime veya neye ait olduğunu, neyden yapıldığını veya ne tür bir şey olduğunu belirtmesidir. Genellikle ilk kelimeye "tamlayan" (ilgi eki -ın, -in, -un, -ün alır), ikinci kelimeye ise "tamlanan" (iyelik eki -ı, -i, -u, -ü alır) deriz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim.
- A) Sınıfın penceresi açık kalmış.
- Burada "sınıfın" kelimesi tamlayan (-ın eki almış), "penceresi" kelimesi ise tamlanandır (-i eki almış). "Sınıfın penceresi" bir isim tamlamasıdır (belirtili isim tamlaması).
- B) Kuşların ötüşü ne güzeldi.
- "Kuşların" kelimesi tamlayan (-ın eki almış), "ötüşü" kelimesi ise tamlanandır (-ü eki almış). "Kuşların ötüşü" bir isim tamlamasıdır (belirtili isim tamlaması).
- C) Yağmur yağınca sokaklar ıslandı.
- Bu cümlede isimler arasında bir tamlama ilişkisi yoktur. "Yağmur" ve "sokaklar" kelimeleri tek başlarına isim olarak kullanılmıştır. "Yağmur yağınca" bir zarf tümleci görevi görürken, "sokaklar ıslandı" ise özne ve yüklemden oluşan bir yargıdır. Herhangi bir "tamlayan + tamlanan" yapısı bulunmamaktadır.
- D) Çocuğun saçları uzamış.
- "Çocuğun" kelimesi tamlayan (-un eki almış), "saçları" kelimesi ise tamlanandır (-ı eki almış). "Çocuğun saçları" bir isim tamlamasıdır (belirtili isim tamlaması).
- E) Kitabın sayfaları yırtılmış.
- "Kitabın" kelimesi tamlayan (-ın eki almış), "sayfaları" kelimesi ise tamlanandır (-ı eki almış). "Kitabın sayfaları" bir isim tamlamasıdır (belirtili isim tamlaması).
Yukarıdaki incelemelerden de anlaşılacağı üzere, C seçeneğindeki cümlede isimler arasında bir tamlama ilişkisi kurulmamıştır.
Cevap C seçeneğidir.
