Hangi cümlede isim tamlaması, tamlayan eki (-ın, -in, -un, -ün) ve tamlanan eki (-ı, -i, -u, -ü) doğru kullanılmıştır?
A) Çocuğun topu bahçede kalmış.
B) Kitabın sayfası yırtılmış.
C) Ağacın dalı kırıldı.
D) Öğrencinin defteri düştü.
E) Hepsi doğru
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçenin önemli konularından biri olan isim tamlamalarını ve bu tamlamalarda kullanılan tamlayan ve tamlanan eklerini doğru bir şekilde anlamamız gerekiyor. İsim tamlamaları, iki ismin bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturduğu yapılardır. Özellikle belirtili isim tamlamalarında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır.
- Tamlayan (İyelik Sahibi): Bir şeyin kime veya neye ait olduğunu bildiren kelimedir. Bu kelimeye genellikle -ın, -in, -un, -ün ekleri gelir. (Ünsüzle biten kelimelerde araya 'n' kaynaştırma harfi girebilir: -nın, -nin, -nun, -nün)
- Tamlanan (İyelik Alan): Ait olma durumunu gösteren kelimedir. Bu kelimeye genellikle -ı, -i, -u, -ü ekleri gelir. (Ünlüyle biten kelimelerde araya 's' kaynaştırma harfi girebilir: -sı, -si, -su, -sü)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çocuğun topu bahçede kalmış.
- Burada isim tamlaması "çocuğun topu"dur.
- "Çocuk" kelimesi tamlayandır ve "-un" ekini alarak "çocuğun" olmuştur. (çocuk + -un)
- "Top" kelimesi tamlanandır ve "-u" ekini alarak "topu" olmuştur. (top + -u)
- Hem tamlayan hem de tamlanan eki doğru kullanılmıştır.
- B) Kitabın sayfası yırtılmış.
- Burada isim tamlaması "kitabın sayfası"dır.
- "Kitap" kelimesi tamlayandır ve "-ın" ekini alarak "kitabın" olmuştur. (kitap + -ın)
- "Sayfa" kelimesi tamlanandır ve "-sı" ekini alarak "sayfası" olmuştur. (sayfa + -s (kaynaştırma) + -ı)
- Hem tamlayan hem de tamlanan eki doğru kullanılmıştır.
- C) Ağacın dalı kırıldı.
- Burada isim tamlaması "ağacın dalı"dır.
- "Ağaç" kelimesi tamlayandır ve "-ın" ekini alarak "ağacın" olmuştur. (ağaç + -ın)
- "Dal" kelimesi tamlanandır ve "-ı" ekini alarak "dalı" olmuştur. (dal + -ı)
- Hem tamlayan hem de tamlanan eki doğru kullanılmıştır.
- D) Öğrencinin defteri düştü.
- Burada isim tamlaması "öğrencinin defteri"dir.
- "Öğrenci" kelimesi tamlayandır ve "-nin" ekini alarak "öğrencinin" olmuştur. (öğrenci + -n (kaynaştırma) + -in)
- "Defter" kelimesi tamlanandır ve "-i" ekini alarak "defteri" olmuştur. (defter + -i)
- Hem tamlayan hem de tamlanan eki doğru kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, A, B, C ve D seçeneklerinin hepsinde isim tamlamaları ve bu tamlamaların ekleri dil bilgisi kurallarına uygun bir şekilde kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Cevap E seçeneğidir.
