???? Doktora için ALES puanı kaç olmalı Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, ALES'in sözel ve sayısal bölümlerinde sıkça karşılaşılan temel konuları ele alarak, öğrencilerin testte başarılı olmaları için gereken anahtar bilgileri sade bir dille sunmaktadır.
???? Paragrafta Ana Düşünce ve Yardımcı Düşünceler
ALES sözel bölümünün bel kemiğini oluşturan bu konularda, bir metnin ne anlatmak istediğini ve bu fikri destekleyen detayları doğru tespit etmek çok önemlidir.
- Ana Düşünce: Paragrafın yazılma amacı, yazarın okuyucuya vermek istediği temel mesajdır. Genellikle paragrafın başında veya sonunda yer alır. "Yazar ne demek istiyor?" sorusunun cevabıdır.
- Yardımcı Düşünceler: Ana düşünceyi destekleyen, açıklayan, örneklendiren veya pekiştiren detaylardır. "Ana fikri hangi yan bilgilerle açıklıyor?" sorusunun cevabıdır.
???? İpucu: Ana düşünceyi bulmak için paragrafın tamamını okuyun ve "Bu paragraftan çıkarılacak en genel yargı nedir?" diye sorun. Yardımcı düşünceler ise genellikle "ayrıca, bununla birlikte, örneğin" gibi bağlayıcı ifadelerle gelir.
???? Cümlede Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç)
Cümlelerin birbiriyle olan anlamsal bağlarını anlamak, okuduğunuzu doğru yorumlamanın temelidir. Özellikle neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkileri sıkça karıştırılır.
- Neden-Sonuç İlişkisi: Bir eylemin veya durumun gerçekleşme nedenini (gerekçesini) ve sonucunu bildiren cümlelerdir. "Niçin?" veya "Neden?" sorularına cevap verir. Örnek: "Yağmur yağdığı için dışarı çıkamadık." (Dışarı çıkamamanın nedeni yağmur yağması.)
- Amaç-Sonuç İlişkisi: Bir eylemin hangi amaca yönelik yapıldığını ve sonucunu bildiren cümlelerdir. "Hangi amaçla?" sorusuna cevap verir. Örnek: "Sınavı kazanmak için çok çalıştı." (Çalışmasının amacı sınavı kazanmak.)
⚠️ Dikkat: Neden-sonuç cümlelerinde hem neden hem de sonuç gerçekleşmiştir. Amaç-sonuç cümlelerinde ise amaç henüz gerçekleşmemiştir, bir beklenti vardır.
???? Temel Sayı Bilgisi ve İşlemler
ALES sayısal bölümünün temelini oluşturan bu konularda, sayı kümelerini tanımak ve dört işlem becerilerini doğru kullanmak hayati önem taşır.
- Rasyonel Sayılar: $a$ bir tam sayı ve $b$ sıfırdan farklı bir tam sayı olmak üzere, $\frac{a}{b}$ şeklinde yazılabilen sayılardır. Kesirler, ondalık sayılar rasyoneldir.
- Üslü Sayılar: Bir sayının kendisiyle tekrarlı çarpımının kısa gösterimidir. $a^n$ ifadesi, $a$'nın $n$ defa kendisiyle çarpılması demektir. Örnek: $2^3 = 2 \times 2 \times 2 = 8$.
- Köklü Sayılar: Bir sayının hangi sayının kuvveti olduğunu gösteren ifadelerdir. $\sqrt{a}$ karekök, $\sqrt[3]{a}$ küpkök demektir. Örnek: $\sqrt{25} = 5$ çünkü $5^2 = 25$.
???? İpucu: İşlem önceliği kurallarını unutmayın: Parantez içi, üslü/köklü sayılar, çarpma/bölme (soldan sağa), toplama/çıkarma (soldan sağa).
???? Oran-Orantı ve Problemler
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız oran-orantı kavramları, ALES'te yüzde, kar-zarar, karışım gibi birçok problem türünün temelini oluşturur.
- Oran: İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır. $\frac{a}{b}$ şeklinde gösterilir.
- Orantı: İki veya daha fazla oranın eşitliğidir. $\frac{a}{b} = \frac{c}{d}$ şeklinde ifade edilir.
- Yüzde Problemleri: Bir sayının 100 üzerinden ne kadarını temsil ettiğini bulma işlemleridir. Bir sayının %X'i, sayıyı $\frac{X}{100}$ ile çarparak bulunur. Örnek: 200'ün %10'u: $200 \times \frac{10}{100} = 20$.
- Kar-Zarar Problemleri: Bir ürünün alış fiyatı, satış fiyatı ve bu işlemlerden elde edilen kar veya zararı hesaplama. Kar, satış fiyatının alış fiyatından fazla olması; zarar ise tam tersidir.
⚠️ Dikkat: Problemleri çözerken verilenleri iyi okuyun, neyin istendiğini belirleyin ve adım adım çözüme ulaşmaya çalışın. Denklem kurmak çoğu zaman işinizi kolaylaştırır.
