Harekatın amacı neydi?
A) Kıbrıs'ı tamamen Türkiye'ye bağlamak
B) Kıbrıs Türklerinin güvenliğini sağlamak ve anayasal düzeni yeniden tesis etmek
C) Yunanistan'ı Kıbrıs'tan çıkarmak
D) Kıbrıs'ı bağımsız bir devlet yapmak
Sevgili öğrenciler, bu soru, Türkiye'nin Kıbrıs Barış Harekatı'nın temel amacını anlamamızı istiyor. Tarihi olayları ve bu harekatın nedenlerini hatırlayarak doğru cevabı bulalım.
- Harekatın Arka Planı: Kıbrıs Cumhuriyeti, 1960 yılında Türk ve Rum ortaklığıyla kurulmuş bağımsız bir devletti. Ancak, Rum tarafının anayasayı tek taraflı değiştirmeye çalışması ve Türk toplumuna yönelik saldırılar (Kanlı Noel olayları gibi) adada gerilimi artırmıştı. 1974 yılında ise Yunanistan destekli bir darbe ile Kıbrıs'ta Enosis (Kıbrıs'ın Yunanistan'a bağlanması) hedeflendi ve Kıbrıs Türkleri büyük bir tehlike altına girdi.
- A Seçeneğinin Değerlendirilmesi: "Kıbrıs'ı tamamen Türkiye'ye bağlamak" ifadesi doğru değildir. Türkiye, harekatı uluslararası anlaşmalardan doğan garantörlük hakkını kullanarak gerçekleştirmiştir. Amaç, Kıbrıs'ın statüsünü değiştirmek değil, mevcut anayasal düzeni ve Türk toplumunun haklarını korumaktı.
- C Seçeneğinin Değerlendirilmesi: "Yunanistan'ı Kıbrıs'tan çıkarmak" doğrudan harekatın tek amacı değildi. Harekatın temel amacı, Yunanistan'ın desteklediği darbenin yarattığı tehdidi ortadan kaldırmak ve Kıbrıs Türklerini korumaktı. Yunanistan'ın etkisi dolaylı olarak kırılmış olsa da, bu birincil hedef değildi.
- D Seçeneğinin Değerlendirilmesi: "Kıbrıs'ı bağımsız bir devlet yapmak" ifadesi de doğru değildir. Kıbrıs, harekat öncesinde zaten bağımsız bir devletti. Harekatın amacı, bu bağımsız devletin anayasal düzenini ve Türk toplumunun haklarını güvence altına almaktı. Bağımsızlık tehlikeye girmişti, bu bağımsızlığı yeniden anayasal çerçevede tesis etmek amaçlanmıştır.
- B Seçeneğinin Doğruluğu: "Kıbrıs Türklerinin güvenliğini sağlamak ve anayasal düzeni yeniden tesis etmek" ifadesi, harekatın temel ve resmi amaçlarını tam olarak yansıtmaktadır. Türkiye, hem Kıbrıs Türklerinin can ve mal güvenliğini korumak hem de 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın ve uluslararası anlaşmaların ihlal edilmesini önleyerek adadaki anayasal düzeni yeniden kurmak için müdahale etmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
