DNA replikasyonu, hücre bölünmesi öncesinde genetik bilginin doğru bir şekilde kopyalanmasını sağlayan hayati bir süreçtir. Bu süreçte, DNA çift sarmalı açılır ve her bir iplik yeni bir iplik sentezi için kalıp görevi görür.
- DNA replikasyonu sırasında, DNA polimeraz enzimi yeni DNA ipliğini her zaman 5' ucundan 3' ucuna doğru sentezler. Ancak DNA çift sarmalının iplikleri birbirine antiparaleldir (bir iplik 5'den 3'e, diğeri 3'den 5'e uzanır). Bu durum, iki yeni ipliğin farklı şekillerde sentezlenmesine neden olur.
- Bir iplik (öncü iplik veya leading strand), kalıp ipliğin 3' ucundan 5' ucuna doğru uzanması sayesinde kesintisiz bir şekilde sentezlenebilir. Çünkü DNA polimeraz bu yönde ilerleyebilir.
- Diğer iplik (gecikmeli iplik veya lagging strand) ise kalıp ipliğin 5' ucundan 3' ucuna doğru uzanır. DNA polimerazın sadece 5'den 3'e sentez yapabilmesi nedeniyle, bu iplik kesintisiz olarak sentezlenemez. Bunun yerine, DNA polimeraz, DNA sarmalı açıldıkça geriye doğru küçük parçalar halinde sentez yapmak zorunda kalır.
- İşte bu gecikmeli iplik üzerinde oluşan, kısa, kesintili DNA parçalarına Okazaki parçaları denir. Bu parçalar daha sonra DNA ligaz enzimi tarafından birleştirilerek kesintisiz bir iplik oluşturulur.
- Şimdi diğer seçeneklere bakalım:
- A) Primer: DNA sentezini başlatmak için gerekli olan kısa RNA (veya bazen DNA) parçacıklarıdır. Okazaki parçalarının sentezi de primerler ile başlar, ancak primerler parçaların kendisi değildir.
- B) Helikaz: DNA çift sarmalını açan, yani iplikleri birbirinden ayıran bir enzimdir.
- D) Polimeraz: Nükleotidleri birleştirerek yeni DNA (veya RNA) zincirleri sentezleyen enzimlerin genel adıdır. DNA polimeraz, Okazaki parçalarını sentezleyen enzimdir, ancak parçaların kendisi değildir.
Bu bilgiler ışığında, kesintili sentezlenen zincirde oluşan kısa DNA parçalarına Okazaki parçaları denir.
Cevap C seçeneğidir.
