Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru işareti (?) doğru kullanılmıştır?
Sevgili öğrenciler, soru işareti (?) Türkçede doğrudan soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur. Bir cümlenin soru işaretiyle bitmesi için o cümlenin kendisinin bir soru sorması gerekir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümle, "bilmiyor musun?" ifadesiyle doğrudan bir soru sormaktadır. "mu?" soru eki, cümleye açıkça soru anlamı katmıştır. Dolayısıyla, cümlenin sonunda soru işareti kullanılması tamamen doğrudur.
Bu cümlede "Acaba bugün gelir mi?" kısmı bir soru ifadesidir. Ancak cümlenin tamamı "diye düşündü" ifadesiyle bitmektedir. "Diye düşündü" bir düşünceyi aktaran bir bildirim cümlesidir, yani bir soru değildir. Soru işareti, sadece aktarılan düşüncenin (iç cümlenin) sonuna gelmeliydi, tüm cümlenin sonuna değil. Doğru kullanım şöyle olmalıydı: "Acaba bugün gelir mi?" diye düşündü. (Soru işareti tırnak içinde kalır ve ana cümle nokta ile biter.) Ya da tırnak kullanılmazsa: Acaba bugün gelir mi diye düşündü. (Bu durumda soru işareti kullanılmaz.)
"Sana kim söyledi?" kısmı bir sorudur. Ancak "bunu" kelimesi, soru işareti konulduktan sonra gelerek cümlenin yapısını bozmuştur. Eğer "bunu" kelimesi sorunun bir parçasıysa, soru işaretinden önce gelmeliydi: "Sana bunu kim söyledi?" şeklinde olmalıydı. Bu haliyle soru işareti yanlış yerde kullanılmıştır.
Bu seçenek de C seçeneğine benzer bir hataya sahiptir. "Hangi kitabı okudu?" bir sorudur. Ancak "onu" kelimesi, soru işareti konulduktan sonra gelerek cümlenin akışını ve soru anlamını bozmuştur. Eğer "onu" kelimesi sorunun bir parçasıysa, soru işaretinden önce gelmeliydi: "Onu hangi kitabı okudu?" veya "Hangi kitabı okudu?" (onu olmadan) şeklinde olmalıydı. Bu haliyle soru işareti yanlış yerde kullanılmıştır.
Bu incelemeler sonucunda, soru işaretinin doğru ve yerinde kullanıldığı tek seçeneğin A olduğunu görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
