Merhaba sevgili öğrencilerim! Aydınlanma felsefesi ve doğal haklar konusunu daha iyi anlamanız için bu soruyu adım adım inceleyelim.
Öncelikle, Aydınlanma felsefesinin ne olduğuna kısaca bir göz atalım. Aydınlanma, 18. yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkan ve akıl, bilim ve bireysel özgürlüğe büyük önem veren bir düşünce akımıdır. Bu dönemde filozoflar, insanların doğuştan sahip olduğu bazı temel haklar olduğunu savunmuşlardır.
Şimdi de şıkları tek tek değerlendirelim:
- A) Yaşam hakkı: İnsanların doğuştan sahip olduğu en temel haktır. Herkesin yaşama hakkı vardır ve bu hak korunmalıdır. Aydınlanma düşünürleri bu hakkın önemini vurgulamışlardır.
- B) Özgürlük hakkı: Düşünce, ifade ve hareket özgürlüğü gibi temel özgürlükleri içerir. Aydınlanma düşünürleri, insanların özgür olmasının önemini savunmuşlardır.
- C) Mülkiyet hakkı: Bireylerin sahip oldukları malları, eşyaları ve diğer varlıkları kullanma, yönetme ve elden çıkarma hakkıdır. John Locke gibi Aydınlanma düşünürleri mülkiyet hakkını doğal haklardan biri olarak görmüşlerdir.
- D) Mutlak itaat hakkı: Bu, koşulsuz ve sorgusuz bir şekilde bir otoriteye (örneğin bir hükümdara) itaat etme anlamına gelir. Aydınlanma felsefesi, bireysel özgürlüğü ve aklı ön plana çıkardığı için, mutlak itaati reddeder. İnsanlar, akıllarını kullanarak doğruyu yanlıştan ayırabilmeli ve otoriteye karşı gelebilmelidir.
- E) Mutluluğu arama hakkı: Bireylerin kendi mutluluklarını takip etme ve gerçekleştirme özgürlüğüdür. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'nde de yer alan bu hak, Aydınlanma düşüncesinin bir yansımasıdır.
Gördüğünüz gibi, "mutlak itaat hakkı" Aydınlanma felsefesinin temel prensipleriyle çelişmektedir. Aydınlanma, aklı, özgürlüğü ve bireysel hakları savunur. Mutlak itaat ise bu değerlere aykırıdır.
Bu nedenle, Aydınlanma felsefesinde 'doğal haklar' kavramı mutlak itaat hakkını içermez.
Cevap D seçeneğidir.
