Hız kavramını anlamak için öncelikle bazı temel fiziksel büyüklükleri hatırlayalım:
- Alınan Yol: Bir cismin hareketi boyunca katettiği toplam mesafedir.
- Yer Değiştirme: Bir cismin başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki en kısa mesafedir (vektörel bir büyüklüktür, yani yönü de önemlidir).
- Zaman: Bir olayın ne kadar sürdüğünü gösteren fiziksel büyüklüktür.
- Kütle: Bir cismin madde miktarıdır.
- İvme: Bir cismin hızındaki değişim oranıdır.
- Kuvvet: Bir cismi hareket ettiren, durduran veya şeklini değiştiren etkidir.
- Sürat: Bir cismin birim zamanda aldığı yoldur (skaler bir büyüklüktür, yani yönü yoktur).
- Yön: Bir cismin hareket ettiği doğrultuyu belirtir.
Şimdi de hızın tanımına bakalım:
Hız, bir cismin birim zamanda yaptığı yer değiştirmedir. Yani, hız hem yer değiştirmenin büyüklüğünü hem de yönünü içerir. Bu nedenle, hız vektörel bir büyüklüktür.
Seçenekleri inceleyelim:
- A) Alınan yol ve zaman: Alınan yol ve zaman kullanılarak sürat hesaplanır, hız değil.
- B) Yer değiştirme ve zaman: Evet, hız yer değiştirme ve zaman kullanılarak tanımlanır.
- C) Kütle ve ivme: Kütle ve ivme, kuvvetle ilişkilidir (F = ma).
- D) Kuvvet ve yer değiştirme: Kuvvet ve yer değiştirme, iş ile ilişkilidir.
- E) Sürat ve yön: Sürat ve yön bilgisi hız bilgisini verse de, hızın tanımı doğrudan yer değiştirme ve zaman üzerindendir.
Bu açıklamalar ışığında, hız tanımı yapılırken kullanılan temel fiziksel büyüklükler yer değiştirme ve zaman'dır.
Cevap B seçeneğidir.
