Sevgili öğrenciler, bu soruda dış kuvvetlerin etkisiyle oluşan birikim şekillerine bir örnek bulmamız isteniyor. Öncelikle dış kuvvetlerin ne olduğunu ve nasıl şekiller oluşturduğunu hatırlayalım:
- Dış kuvvetler: Akarsular, rüzgarlar, buzullar, dalgalar ve akıntılar gibi yeryüzünü şekillendiren doğal etkenlerdir. Bu kuvvetler hem aşındırma (erozyon) hem de biriktirme (depozisyon) yoluyla çeşitli yer şekilleri oluştururlar.
- Soru bizden birikim şekillerini bulmamızı istiyor. Yani, dış kuvvetlerin taşıdığı malzemeleri biriktirerek oluşturduğu yer şekillerini arıyoruz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kanyon: Kanyonlar, akarsuların yüksek platoları derinlemesine aşındırmasıyla oluşan derin vadilerdir. Bu bir aşınım (erozyon) şeklidir.
- B) Delta: Deltalar, akarsuların taşıdığı alüvyonları (kum, kil, çakıl gibi malzemeler) denize veya göle döküldüğü yerde, akış hızının azalmasıyla biriktirmesi sonucu oluşan üçgen veya yelpaze şeklindeki düzlüklerdir. Bu, tam da aradığımız bir birikim (depozisyon) şeklidir.
- C) Vadi: Vadiler, akarsuların veya buzulların yeryüzünü aşındırmasıyla oluşan uzun ve çukur yer şekilleridir. Bu da bir aşınım (erozyon) şeklidir.
- D) Mağara: Mağaralar, genellikle yer altı sularının kalker gibi eriyebilen kayaçları aşındırması (karstik aşınım) veya volkanik faaliyetler sonucu oluşan yer altı boşluklarıdır. Bu da bir aşınım (erozyon) şeklidir.
Gördüğümüz gibi, verilen seçenekler arasında dış kuvvetlerin biriktirme faaliyeti sonucunda oluşan tek yer şekli Delta'dır.
Cevap B seçeneğidir.
