Sevgili öğrenciler, bu soruda sıfat-fiil (ortaç) eklerini ve kelimelerin yapısını doğru anlamamız gerekiyor. Sıfat-fiiller, fiillere gelerek onları cümlede sıfat görevinde kullanan özel eklerdir. Türkçedeki başlıca sıfat-fiil ekleri şunlardır: -an/-en, -ası/-esi, -mez/-maz, -ar/-er/-ır/-ir/-ur/-ür, -dık/-dik/-duk/-dük, -acak/-ecek, -mış/-miş/-muş/-müş. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Gülümseyen: Bu kelime "gülümse-" fiil köküne "-yen" ekini almıştır. "-yen" eki, "-an/-en" sıfat-fiil ekinin, fiil kökü ünlü ile bittiği için araya "y" kaynaştırma harfi girmiş halidir. Örneğin, "gülümseyen çocuk" dediğimizde "gülümseyen" kelimesi sıfat görevindedir. Dolayısıyla bu bir sıfat-fiildir.
- B) Koşan: Bu kelime "koş-" fiil köküne "-an" ekini almıştır. "-an" eki, doğrudan bir sıfat-fiil ekidir. Örneğin, "koşan at" dediğimizde "koşan" kelimesi sıfat görevindedir. Dolayısıyla bu bir sıfat-fiildir.
- C) Ağlayan: Bu kelime "ağla-" fiil köküne "-yan" ekini almıştır. "-yan" eki, yine "-an/-en" sıfat-fiil ekinin, fiil kökü ünlü ile bittiği için araya "y" kaynaştırma harfi girmiş halidir. Örneğin, "ağlayan bebek" dediğimizde "ağlayan" kelimesi sıfat görevindedir. Dolayısıyla bu bir sıfat-fiildir.
- D) Sevinç: Bu kelime bir fiil kökünden sıfat-fiil eki alarak türememiştir. "Sevinç" kelimesi, "sevinmek" fiilinden türemiş olsa da (sevin-mek fiilinden sevin-ç ismi türemiştir), kendisi doğrudan bir isimdir ve herhangi bir sıfat-fiil eki taşımamaktadır. Örneğin, "sevinçli haber" dediğimizde "sevinçli" sıfat olur ama "sevinç" kelimesinin kendisi isimdir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Gülümseyen", "Koşan" ve "Ağlayan" kelimeleri fiil köklerinden sıfat-fiil ekleri (-an/-en) alarak türemişken, "Sevinç" kelimesi bir isimdir ve sıfat-fiil eki almamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
