Bir ölçme aracının temel amacı, ölçülmek istenen özelliği doğru, tutarlı ve pratik bir şekilde belirlemektir. Bu amaca ulaşabilmek için ölçme aracının belirli özelliklere sahip olması gerekir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Geçerlilik: Bir ölçme aracının geçerli olması, ölçmek istediği özelliği gerçekten ve doğru bir şekilde ölçmesi anlamına gelir. Örneğin, bir matematik testi gerçekten matematik bilgisini ölçüyorsa geçerlidir. Bu, bir ölçme aracının en temel ve vazgeçilmez özelliklerinden biridir.
- B) Güvenirlik: Bir ölçme aracının güvenilir olması, aynı koşullar altında tekrarlandığında benzer sonuçlar vermesi, yani tutarlı olması anlamına gelir. Örneğin, bir terazi her defasında aynı ağırlığı doğru gösteriyorsa güvenilirdir. Geçerlilik gibi, güvenirlik de bir ölçme aracının olmazsa olmaz temel özelliklerindendir.
- C) Kullanışlılık: Bir ölçme aracının kullanışlı olması, uygulanmasının, puanlanmasının ve yorumlanmasının kolay, pratik ve zaman açısından verimli olması demektir. Örneğin, çok karmaşık bir testin uygulanması zor olabilir. Kullanışlılık, bir ölçme aracının tercih edilebilirliğini artıran önemli bir özelliktir ancak geçerlilik ve güvenirlik kadar temel bir psikometrik özellik değildir.
- D) Ekonomiklik: Bir ölçme aracının ekonomik olması, maliyet (para, zaman, emek) açısından uygun olması anlamına gelir. Örneğin, çok pahalı veya çok uzun süren bir test ekonomik olmayabilir. Ekonomiklik de kullanışlılık gibi pratik bir özelliktir ve geçerlilik ile güvenirlik kadar temel bir özellik sayılmaz.
- E) Öznellik: Öznellik, bir ölçme aracının sonuçlarının, ölçmeyi yapan kişinin kişisel görüşlerine, yorumlarına veya duygularına bağlı olması durumudur. İyi bir ölçme aracı, mümkün olduğunca objektif (nesnel) olmalı, yani farklı kişiler tarafından uygulandığında veya puanlandığında aynı sonuçları vermelidir. Öznellik, ölçme aracının güvenirliğini ve geçerliliğini olumsuz etkileyen, istenmeyen bir durumdur. Dolayısıyla, öznellik bir ölçme aracında bulunması gereken temel bir özellik değil, aksine kaçınılması gereken bir kusurdur.
Geçerlilik ve güvenirlik, bir ölçme aracının bilimsel ve doğru sonuçlar verebilmesi için mutlaka sahip olması gereken temel özelliklerdir. Kullanışlılık ve ekonomiklik ise pratiklik açısından önemlidir ancak aracın ölçme niteliğini doğrudan belirlemez. Öznellik ise iyi bir ölçme aracında bulunmaması gereken bir durumdur.
Cevap E seçeneğidir.
