Aşağıdaki cümlelerin hangisi biçimce olumlu anlamca olumsuzdur?
A) Bu kadar yemeği nasıl bitirebildi ki!
B) Sınavı kazanmak için çok çalışmalısın.
C) Keşke daha dikkatli olsaydım.
D) Bu filmi daha önce izlememiştim.
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruyu adım adım birlikte inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
Öncelikle "biçimce olumlu, anlamca olumsuz" ne demek, onu hatırlayalım:
- Biçimce Olumlu: Cümlede olumsuzluk eki ( -ma, -me, -maz, -mez, -sız, -siz, değil vb.) bulunmamasıdır.
- Anlamca Olumsuz: Cümlenin ifade ettiği anlamın olumsuz bir durumu belirtmesidir. Yani, cümlenin vermek istediği mesaj olumsuz bir yargı içerir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu kadar yemeği nasıl bitirebildi ki!
- Bu cümlede herhangi bir olumsuzluk eki bulunmuyor, yani biçimce olumlu.
- Ancak cümlenin anlamı, yemeğin çok fazla olduğu ve bitirilmesinin mümkün olmadığı yönünde bir şaşkınlık veya eleştiri içeriyor. Yani, anlamca olumsuz.
- B) Sınavı kazanmak için çok çalışmalısın.
- Bu cümlede de olumsuzluk eki yok, biçimce olumlu.
- Cümlenin anlamı olumlu bir tavsiye içeriyor, yani anlamca da olumlu.
- C) Keşke daha dikkatli olsaydım.
- Bu cümlede olumsuzluk eki yok, biçimce olumlu.
- Ancak cümle, geçmişte yapılan bir hatadan duyulan pişmanlığı ifade ediyor. Bu durum, cümlenin anlamca olumsuz olduğunu gösterir. Fakat soruda bizden istenen tam olarak bu değil. A seçeneği daha güçlü bir olumsuz anlam içeriyor.
- D) Bu filmi daha önce izlememiştim.
- Bu cümlede "-me" olumsuzluk eki var, yani biçimce olumsuz.
- Anlamı da olumsuz bir durumu ifade ediyor.
Gördüğümüz gibi, A seçeneği biçimce olumlu olmasına rağmen anlamca olumsuz bir anlam taşıyor. Diğer seçenekler ise ya hem biçimce hem anlamca olumlu ya da biçimce olumsuz.
Unutmayın, dil bilgisi kurallarını anlamak ve cümleleri dikkatlice analiz etmek, bu tür soruları çözmek için çok önemlidir. Başarılar dilerim!
Cevap A seçeneğidir.
