Aşağıdakilerden hangisi Onlu Sistem'in özelliklerinden biri değildir?
A) Askeri birliklerin onlu gruplar halinde düzenlenmesi
B) Merkezi otoritenin güçlenmesi
C) Ekonomik refahın artması
D) Disiplinli ve hızlı hareket edebilen bir ordu yapısı
Sevgili öğrenciler, bu soruda Onlu Sistem'in özelliklerinden hangisinin olmadığını bulmamız isteniyor. Onlu Sistem, özellikle Türk ve Moğol devletlerinde uygulanan, ordunun ve yönetimin onar kişilik gruplar halinde teşkilatlanmasına dayanan önemli bir sistemdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Askeri birliklerin onlu gruplar halinde düzenlenmesi: Bu, Onlu Sistem'in temel tanımı ve en belirgin özelliğidir. Ordunun en küçük birimi on kişiden oluşur, bu onluklar yüzlükleri, yüzlükler binlikleri, binlikler de on binlikleri (tümen) oluşturur. Bu düzenleme, sistemin adını da veren ana unsurdur. Dolayısıyla bu, Onlu Sistem'in bir özelliğidir.
- B) Merkezi otoritenin güçlenmesi: Onlu Sistem sayesinde, tüm ordu ve yönetim kademeleri merkezi bir komuta zincirine bağlanır. Her birliğin komutanı, üstündeki komutana, o da en tepedeki hükümdara (han, kağan) bağlıdır. Bu durum, yerel beylerin veya kabile reislerinin gücünü azaltarak, merkezi hükümdarın otoritesini ve kontrolünü büyük ölçüde artırır. Dolayısıyla bu da Onlu Sistem'in bir özelliğidir.
- C) Ekonomik refahın artması: Onlu Sistem, askeri ve idari bir örgütlenme biçimidir. Amacı, devleti ve orduyu daha düzenli, disiplinli ve etkili hale getirmektir. Ekonomik refahın artması, genellikle istikrarlı bir yönetim, güvenli ticaret yolları, verimli tarım politikaları gibi daha geniş kapsamlı faktörlere bağlıdır. Onlu Sistem, dolaylı olarak devletin gücünü artırarak ekonomik istikrara katkıda bulunabilir ancak doğrudan ve birincil amacı veya sonucu ekonomik refahı artırmak değildir. Bu, sistemin doğrudan bir özelliği olarak kabul edilemez.
- D) Disiplinli ve hızlı hareket edebilen bir ordu yapısı: Onlu Sistem, ordunun belirli bir hiyerarşi ve emir komuta zinciri içinde hareket etmesini sağlar. Her birliğin görevi ve yeri bellidir. Bu düzenleme, ordunun daha disiplinli olmasını, komutaların hızlı bir şekilde yerine getirilmesini ve dolayısıyla savaş alanında daha çevik ve etkili hareket etmesini sağlar. Bu da Onlu Sistem'in önemli bir sonucudur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Onlu Sistem'in doğrudan bir özelliği veya birincil amacı ekonomik refahı artırmak değildir. Diğer seçenekler ise sistemin temel unsurları veya doğrudan sonuçlarıdır.
Cevap C seçeneğidir.
