Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da" bağlacının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Ben de sinemaya gideceğim.
B) Sen de mi buradaydın?
C) Kitabı da okudum, filmi de izledim.
D) O da geldi.
E) Evde de okulda da ders çalışıyorum.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözerken "de/da" bağlacının yazımıyla ilgili temel kuralları hatırlayalım ve seçenekleri tek tek inceleyelim.
- Kural 1: "De/da" bağlacı ayrı yazılır ve bulunduğu cümleye anlamca katkıda bulunur. Yani cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır.
- Kural 2: "De/da" bağlacı, eklendiği kelimenin son harfine göre sertleşme veya yumuşama kuralına uymaz. Yani her zaman "de" veya "da" şeklinde kalır.
- Kural 3: "De/da" bağlacı ile "-de/-da" bulunma hal ekini karıştırmamak gerekir. Bulunma hal eki kelimeye bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Ben de sinemaya gideceğim. Bu cümlede "de" bağlacı doğru kullanılmış. Cümleden çıkarırsak anlam daralır ama bozulmaz: "Ben sinemaya gideceğim."
- B) Sen de mi buradaydın? Bu cümlede de "de" bağlacı doğru kullanılmış. Soru anlamı taşıyan "mi" edatından sonra gelmiş ve ayrı yazılmış.
- C) Kitabı da okudum, filmi de izledim. Bu cümlede "da" bağlacı doğru kullanılmış. Her iki cümleye de eklenerek anlamı pekiştirmiş.
- D) O da geldi. Bu cümlede "da" bağlacı doğru kullanılmış. Cümleden çıkarırsak anlam daralır ama bozulmaz: "O geldi."
- E) Evde de okulda da ders çalışıyorum. İşte burada bir yanlışlık var! "Evde" ve "okulda" kelimelerindeki "-de" ve "-da" ekleri bulunma hal ekidir ve kelimeye bitişik yazılmalıdır. Bu nedenle "de/da" bağlacı değil, hal eki kullanılmıştır ve ayrı yazılması yanlıştır. Doğrusu "Evde de okulda da ders çalışıyorum" şeklinde olmalıdır.
Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
