Şiirde ahengi ve anlamı güçlendiren çeşitli ses ve söz sanatları bulunur. Bu sorumuz, dize sonlarında görülen özel bir tekrar biçimini tanımlamaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Uyak (Kafiye): Uyak, dize sonlarında farklı anlam ve görevdeki kelimeler veya ekler arasındaki ses benzerliğidir. Yani, sesler benzerdir ama anlamları veya dilbilgisel görevleri farklıdır. Örneğin, "gel-di" ve "sev-di" kelimelerindeki "-di" ekleri aynı seslere sahip olsa da, eğer farklı görevlerdeyseler (biri zaman eki, diğeri fiil kökü gibi), bu durum uyak oluşturur. Ancak soruda "aynı görevdeki" ifadesi geçmektedir.
- B) Redif: Redif, dize sonlarında uyaktan sonra gelen, aynı anlamda ve aynı görevde tekrar eden ek veya kelimelerdir. Yani, hem yazılışları hem okunuşları hem de dilbilgisel görevleri (örneğin, hepsi aynı zaman eki, hepsi aynı ismin hali eki veya hepsi aynı kelime) aynıdır. Soruda geçen "dize sonlarında tekrar eden aynı görevdeki ek veya kelimeler" tanımı doğrudan redifi işaret etmektedir.
- C) Asonans: Asonans, bir dize veya cümlede aynı ünlü seslerin (a, e, ı, i, o, ö, u, ü) ahenk oluşturacak şekilde sıkça tekrar etmesidir. Dize sonlarındaki ek veya kelime tekrarından farklıdır. Örneğin, "Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi" dizesinde 'e' ve 'i' ünlüleri sıkça tekrar eder.
- D) Aliterasyon: Aliterasyon, bir dize veya cümlede aynı ünsüz seslerin (b, c, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z) ahenk oluşturacak şekilde sıkça tekrar etmesidir. Dize sonlarındaki ek veya kelime tekrarından farklıdır. Örneğin, "Kara kaşlı kara kız kara kışta kaldı" dizesinde 'k' ünsüzü sıkça tekrar eder.
Yukarıdaki açıklamalara göre, dize sonlarında "aynı görevdeki ek veya kelimelerin" tekrar etmesi tanımına en uygun kavram rediftir. Redif, şiirde ahengi sağlayan önemli unsurlardan biridir ve uyakla birlikte kullanılır.
Cevap B seçeneğidir.
