Coğrafyada yer şekillerinin oluşumu, çeşitli dış kuvvetlerin etkisiyle gerçekleşir. Rüzgarlar da bu dış kuvvetlerden biridir ve özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde, taşıdığı malzemeleri biriktirerek veya aşındırarak farklı yer şekilleri meydana getirir. Soru, rüzgarların taşıdığı ince taneli malzemelerin birikmesiyle oluşan yer şeklini sormaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Moren: Morenler, buzulların taşıdığı ve eridiği yerlerde biriktirdiği, farklı boyutlardaki (kil, kum, çakıl, blok) malzemelerden oluşan yığınlardır. Yani, morenler rüzgar değil, buzul faaliyetleri sonucunda oluşur. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Barkan: Barkanlar, rüzgarların taşıdığı kumların birikmesiyle oluşan, hilal şekilli kum tepeleridir. Genellikle çöllerde ve kumlu alanlarda görülürler. Rüzgarın sürekli aynı yönden esmesiyle oluşurlar ve rüzgarın estiği yöne doğru uzanan iki "boynuzu" vardır. Bu tanım, soruda bahsedilen "rüzgarların taşıdığı ince taneli malzemelerin birikmesiyle oluşan yer şekli" ifadesiyle birebir örtüşmektedir.
- C) Sirk: Sirkler, buzulların dağ yamaçlarını aşındırmasıyla oluşan, genellikle yarım daire veya amfi tiyatro şeklindeki çukurluklardır. Buzul aşındırması sonucu oluşurlar, rüzgar birikimiyle ilgili değillerdir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- D) Falez: Falezler (yalıyar), dalgaların kıyıları aşındırması sonucu oluşan dik uçurumlardır. Deniz dalgalarının aşındırıcı etkisiyle meydana gelirler, rüzgar birikimiyle bir ilgileri yoktur. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, rüzgarların taşıdığı ince taneli malzemelerin birikmesiyle oluşan yer şekli Barkan'dır.
Cevap B seçeneğidir.
