Aşağıdaki cümlelerden hangisi yüklemine göre isim cümlesidir?
A) Sabah erkenden yola çıktık.
B) Hava bugün çok güzel.
C) Kitap okumak en sevdiğim aktivitedir.
D) Yarın sinemaya gideceğiz.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerin yüklemlerine göre türlerini (isim cümlesi mi, fiil cümlesi mi) ayırt etmemiz isteniyor. Haydi, bu konuyu adım adım öğrenelim ve soruyu birlikte çözelim.
- Öncelikle "Yüklemine Göre Cümleler" konusunu hatırlayalım:
- Bir cümlenin yüklemi, bir iş, oluş veya hareket bildiriyorsa ve bir fiil (eylem) ise, o cümle fiil cümlesidir.
- Eğer cümlenin yüklemi, bir varlığı, kavramı, niteliği veya durumu bildiriyorsa ve bir isim, zamir, sıfat veya zarf gibi isim soylu bir sözcükse (ve ek fiil -imek fiili- alarak yüklem olmuşsa), o cümle isim cümlesidir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve yüklemlerini bulup türlerini belirleyelim:
- A) Sabah erkenden yola çıktık.
- Bu cümlenin yüklemi "çıktık" kelimesidir.
- "Çıkmak" bir fiildir (eylemdir).
- Bu nedenle A seçeneği bir fiil cümlesidir.
- B) Hava bugün çok güzel.
- Bu cümlenin yüklemi "güzel" kelimesidir (aslında "güzeldir" şeklinde ek fiil almıştır, "-dir" eki düşmüştür).
- "Güzel" kelimesi bir sıfattır. Sıfatlar isim soylu sözcüklerdir ve ek fiil alarak yüklem olabilirler.
- Bu nedenle B seçeneği bir isim cümlesidir.
- C) Kitap okumak en sevdiğim aktivitedir.
- Bu cümlenin yüklemi "aktivitedir" kelimesidir.
- "Aktivite" kelimesi bir isimdir. "Aktivite" ismi, ek fiil olan "-dir" ekini alarak yüklem olmuştur.
- Bu nedenle C seçeneği bir isim cümlesidir.
- D) Yarın sinemaya gideceğiz.
- Bu cümlenin yüklemi "gideceğiz" kelimesidir.
- "Gitmek" bir fiildir (eylemdir).
- Bu nedenle D seçeneği bir fiil cümlesidir.
- Sonuç:
- Hem B hem de C seçenekleri isim cümlesidir. Ancak soruda tek bir doğru cevap istendiği için, yüklemi doğrudan bir isim olan cümleyi tercih ederiz. "Aktivite" kelimesi doğrudan bir isimdir ve ek fiil alarak yüklem olmuştur. "Güzel" kelimesi ise bir sıfattır. Türkçede isim cümleleri denince akla ilk gelen ve en belirgin örnekler, yüklemi doğrudan isim olan cümlelerdir. Bu nedenle C seçeneği, yüklemi isim olan bir isim cümlesi için daha net bir örnektir.
Cevap C seçeneğidir.
