Aşağıdaki cümlelerden hangisi yüklemine göre fiil cümlesidir?
A) En sevdiğim renk mavidir.
B) Bu araba çok hızlı.
C) Dün akşam sinemaya gittik.
D) Bahçedeki çiçekler çok güzeldi.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerin yüklemlerine göre türlerini (fiil cümlesi mi, isim cümlesi mi) ayırt etmemiz isteniyor. Öncelikle bu kavramları hatırlayalım:
- Yüklem: Cümlede işi, oluşu, hareketi bildiren veya yargıyı tamamlayan temel ögedir. Yüklem, cümlenin ne anlattığını bize söyler.
- Fiil Cümlesi: Yüklemi çekimli bir fiil (eylem) olan cümlelerdir. Yani yüklem, bir iş, oluş veya hareket bildirir. (Örnek: koşmak, okumak, gelmek, gitmek)
- İsim Cümlesi: Yüklemi isim soylu bir kelime (isim, sıfat, zamir, edat grubu vb.) olan ve genellikle ek-fiil (idi, imiş, -dir) alarak yüklemleşen cümlelerdir. (Örnek: güzeldi, öğrencidir, mavidir)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) En sevdiğim renk mavidir.
- Bu cümlenin yüklemi "mavidir".
- "Mavi" kelimesi bir renktir, yani isim soylu bir kelimedir. "-dir" eki ek-fiildir.
- Bu nedenle bu bir isim cümlesidir.
- B) Bu araba çok hızlı.
- Bu cümlenin yüklemi "hızlı" kelimesidir (gizli bir "-dır" ek-fiili vardır, "hızlıdır" şeklinde düşünebiliriz).
- "Hızlı" kelimesi bir sıfattır, yani isim soylu bir kelimedir.
- Bu nedenle bu bir isim cümlesidir.
- C) Dün akşam sinemaya gittik.
- Bu cümlenin yüklemi "gittik" kelimesidir.
- "Gitmek" kelimesi bir fiildir (eylemdir). "-tik" eki ise fiil çekim ekidir.
- Yüklemi fiil olduğu için bu bir fiil cümlesidir.
- D) Bahçedeki çiçekler çok güzeldi.
- Bu cümlenin yüklemi "güzeldi" kelimesidir.
- "Güzel" kelimesi bir sıfattır, yani isim soylu bir kelimedir. "-di" eki ise ek-fiildir.
- Bu nedenle bu bir isim cümlesidir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, yüklemi fiil olan tek cümlenin C seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
