Merhaba sevgili öğrenciler,
Bugün sizlerle cümle türleri konusunu, özellikle de yüklemin türüne göre cümleleri inceleyeceğiz. Bir cümlenin yüklemi, o cümlenin isim cümlesi mi yoksa fiil cümlesi mi olduğunu belirler. Hadi gelin, bu konuyu adım adım öğrenelim:
- İsim Cümlesi Nedir?
Yüklemi bir isim, zamir, sıfat veya isim soylu başka bir sözcük (ya da sözcük grubu) olan cümlelerdir. Bu tür yüklemler genellikle "ek fiil" (idi, imiş, -dir) alarak yüklem olurlar. Örneğin: "Bu ev çok güzeldir." (güzel: sıfat) veya "O, benim arkadaşımdır." (arkadaş: isim).
- Fiil Cümlesi Nedir?
Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir. Yani yüklem, bir iş, oluş, hareket bildiren bir eylemdir. Örneğin: "Çocuklar bahçede oynuyor." (oynamak: fiil) veya "Kitabı dün okudum." (okumak: fiil).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Dün yağmur yağdı.
- Bu cümlenin yüklemi "yağdı" sözcüğüdür.
- "Yağmak" bir fiildir (eylemdir).
- Dolayısıyla bu cümle, yüklemine göre bir fiil cümlesidir.
- B) Bugün hava güneşli.
- Bu cümlenin yüklemi "güneşli" sözcüğüdür (aslında "güneşlidir" şeklindedir, ek fiil düşmüştür).
- "Güneşli" bir sıfattır ve isim soylu bir sözcüktür.
- Dolayısıyla bu cümle, yüklemine göre bir isim cümlesidir.
- C) En sevdiğim mevsim yazdır.
- Bu cümlenin yüklemi "yazdır" sözcüğüdür.
- "Yaz" bir isimdir ve ek fiil (-dır) alarak yüklem olmuştur.
- Dolayısıyla bu cümle, yüklemine göre bir isim cümlesidir.
- D) Yarın tatile gideceğiz.
- Bu cümlenin yüklemi "gideceğiz" sözcüğüdür.
- "Gitmek" bir fiildir (eylemdir).
- Dolayısıyla bu cümle, yüklemine göre bir fiil cümlesidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, B ve C seçenekleri isim cümlesidir. Ancak soruda bizden "hangisi" olduğu sorulduğu ve tek bir doğru cevap beklendiği için, en net isim yüklemli cümleyi işaretlememiz gerekir. "Yazdır" kelimesi doğrudan bir isimden türemiş ve ek fiil almış bir yüklemdir.
Cevap C seçeneğidir.
