Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, verilen cümlenin hangi seçenekle tamamlandığında bir amaç-sonuç ilişkisi kurulduğunu bulmamız isteniyor. Öncelikle "amaç-sonuç ilişkisi" ne demek, onu hatırlayalım:
- Amaç: Bir şeyi yapmaktaki hedefimiz, gayemizdir. "Ne için?", "Hangi niyetle?" sorularına cevap verir.
- Sonuç: Bu amaca ulaşmak için yapılan eylem veya bu amaca ulaşıldığında ortaya çıkan durumdur.
Şimdi cümlemizi ve seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Cümle kökü: "Daha başarılı olmak ..."
- Burada "Daha başarılı olmak" ifadesi, ulaşılmak istenen bir amaç veya hedeftir. Şimdi bu amaca yönelik bir sonuç veya eylem arayacağız.
Seçenekleri inceleyelim:
- A) "...çünkü çok zekiydi."
- "Çünkü" bağlacı genellikle sebep-sonuç ilişkisi kurar. Ancak burada "Daha başarılı olmak çünkü çok zekiydi" ifadesi anlamsızdır. "Daha başarılı olmak" bir amaçken, "çok zekiydi" bunun sebebi olamaz. Bu seçenek amaç-sonuç ilişkisi kurmaz.
- B) "...diye çok çalışmalısın."
- Buradaki "diye" kelimesi, "amacıyla" veya "için" anlamında kullanılmıştır. Cümleyi "Daha başarılı olmak amacıyla çok çalışmalısın" şeklinde okuyabiliriz.
- Burada:
- Amaç: Daha başarılı olmak.
- Sonuç/Yapılması Gereken Eylem: Çok çalışmak.
- Bu seçenek, net bir amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır. Daha başarılı olma amacına ulaşmak için "çok çalışmak" eylemi önerilmiştir.
- C) "...ve çok mutluydu."
- "Ve" bağlacı genellikle iki durumu veya eylemi birbirine bağlar, sıralar. "Daha başarılı olmak ve çok mutluydu" cümlesinde bir amaç-sonuç ilişkisi yoktur. Anlamsız bir birleşimdir.
- D) "...ama yorulmuştu."
- "Ama" bağlacı genellikle bir karşıtlık veya zıtlık bildirir. "Daha başarılı olmak ama yorulmuştu" ifadesi de anlamsızdır. "Daha başarılı olmak" bir amaçken, "yorulmuştu" bununla bir zıtlık oluşturmaz, bir amaç-sonuç ilişkisi kurmaz.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Daha başarılı olmak" amacına ulaşmak için yapılması gereken eylemi belirten tek seçenek B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
