9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Senaryo 4 Test 5

"Sözün inceliği, sadece doğru kelimeleri seçmekle kalmaz, aynı zamanda o kelimelere ruh üflemektir. Bir metin, okuyucunun zihninde yeni dünyalar kurabiliyor, duygularına dokunabiliyor ve düşüncelerini harekete geçirebiliyorsa, orada sözün gerçek inceliği vardır." Bu tanıma göre, bir metinde "sözün inceliği"nin en belirgin göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yazarın dil bilgisi kurallarına eksiksiz uyması
B) Metnin okuyucuda estetik ve düşünsel bir etki bırakması
C) Metinde yabancı kelimelerin hiç kullanılmaması
D) Cümlelerin kısa ve anlaşılır olması
E) Metnin sadece bilgi vermeyi amaçlaması

Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:

• Soru Kökünü Anlama: Öncelikle sorunun bizden ne istediğini anlamamız gerekiyor. Soru, "sözün inceliği"nin bir metindeki en belirgin göstergesini soruyor. Yani, bir metnin gerçekten etkileyici ve incelikli olduğunu nasıl anlarız?
• Tanımı İnceleme: Soruda verilen tanıma dikkatlice bakalım: "Sözün inceliği, sadece doğru kelimeleri seçmekle kalmaz, aynı zamanda o kelimelere ruh üflemektir. Bir metin, okuyucunun zihninde yeni dünyalar kurabiliyor, duygularına dokunabiliyor ve düşüncelerini harekete geçirebiliyorsa, orada sözün gerçek inceliği vardır." Bu tanım, sözün inceliğinin sadece dil bilgisi kurallarına uymak veya basit cümleler kurmakla sınırlı olmadığını, daha derin bir etki yarattığını vurguluyor.
• Seçenekleri Değerlendirme: Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
  • A) Yazarın dil bilgisi kurallarına eksiksiz uyması: Dil bilgisi kurallarına uymak önemlidir, ancak tek başına "sözün inceliği"ni göstermez. Bir metin dil bilgisi açısından kusursuz olabilir, ancak okuyucuda hiçbir etki bırakmayabilir.
  • B) Metnin okuyucuda estetik ve düşünsel bir etki bırakması: Tanımda belirtildiği gibi, "sözün inceliği" okuyucunun zihninde yeni dünyalar kurabilmeli, duygularına dokunabilmeli ve düşüncelerini harekete geçirebilmelidir. Bu seçenek, tanıma en uygun olanıdır.
  • C) Metinde yabancı kelimelerin hiç kullanılmaması: Yabancı kelimelerin kullanılmaması, metnin inceliğiyle doğrudan ilgili değildir. Hatta bazen yabancı kelimeler, metne zenginlik katabilir.
  • D) Cümlelerin kısa ve anlaşılır olması: Cümlelerin kısa ve anlaşılır olması önemlidir, ancak tek başına "sözün inceliği"ni göstermez. Bir metin kısa ve anlaşılır olabilir, ancak okuyucuda hiçbir etki bırakmayabilir.
  • E) Metnin sadece bilgi vermeyi amaçlaması: Sadece bilgi vermeyi amaçlayan bir metin, "sözün inceliği"ni taşımaz. Çünkü "sözün inceliği" duygusal ve düşünsel bir etki yaratmayı da içerir.
• Doğru Seçeneği Belirleme: Seçenekleri değerlendirdiğimizde, "sözün inceliği"nin en belirgin göstergesinin B) Metnin okuyucuda estetik ve düşünsel bir etki bırakması olduğunu görüyoruz. Çünkü bu seçenek, tanımda belirtilen "duygulara dokunma", "yeni dünyalar kurma" ve "düşünceleri harekete geçirme" unsurlarını kapsıyor.

Cevap B seçeneğidir.