Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklıkların genel olarak düşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Deniz seviyesinden yükseltinin artması
B) Güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesi
C) Karasallık etkisinin artması
D) Okyanus akıntılarının etkisi
E) Bitki örtüsünün seyrekleşmesi
Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklıkların düşmesinin nedenini anlamak için, coğrafi faktörlerin sıcaklık üzerindeki etkilerini inceleyelim:
- A) Deniz seviyesinden yükseltinin artması: Yükselti arttıkça sıcaklık genel olarak düşer. Ancak bu, Ekvator'dan kutuplara gidildikçe yaşanan sıcaklık düşüşünün temel nedeni değildir. Yükselti farkları yerel değişikliklere neden olur, ancak küresel ölçekte asıl etken değildir.
- B) Güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesi: İşte bu doğru cevabımız! Ekvator'a güneş ışınları daha dik açıyla gelirken, kutuplara daha eğik açıyla gelir. Dik açıyla gelen ışınlar daha yoğun enerji taşır ve yüzeyi daha çok ısıtır. Eğik açıyla gelen ışınlar ise daha geniş bir alana yayıldığı için birim alana düşen enerji miktarı azalır. Bu durum, kutupların Ekvator'a göre daha soğuk olmasına yol açar.
- C) Karasallık etkisinin artması: Karasallık, deniz etkisinden uzak iç bölgelerde sıcaklık farklarının daha belirgin olmasına neden olur. Ancak bu, Ekvator'dan kutuplara gidildikçe yaşanan genel sıcaklık düşüşünün ana sebebi değildir. Karasallık daha çok günlük ve yıllık sıcaklık farklarını etkiler.
- D) Okyanus akıntılarının etkisi: Okyanus akıntıları sıcak ve soğuk suları taşıyarak bölgesel iklimleri etkiler. Ancak bu, Ekvator'dan kutuplara gidildikçe yaşanan genel sıcaklık düşüşünün temel nedeni değildir. Akıntılar, sıcaklığı yerel olarak etkiler.
- E) Bitki örtüsünün seyrekleşmesi: Bitki örtüsü, bulunduğu bölgenin iklimini etkileyebilir. Ancak bitki örtüsünün seyrekleşmesi, Ekvator'dan kutuplara gidildikçe yaşanan sıcaklık düşüşünün nedeni değil, sonucudur. Yani sıcaklık düştüğü için bitki örtüsü seyrekleşir.
Güneş ışınlarının düşme açısı, bir bölgeye ulaşan enerji miktarını doğrudan etkiler. Bu nedenle, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklıkların genel olarak düşmesinin temel nedeni, güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesidir.
Cevap B seçeneğidir.
